De verborgen betekenissen in namen

Als je boeken schrijft in mijn genre (thrillers met vleugje geschiedenis, mysteries en symboliek) begin je op allerlei dingen te letten waarop je anders niet zou letten, zoals de verborgen betekenissen in namen. Onlangs las ik ergens, ik weet helaas niet meer waar, dat ouders onbewust hun kind een naam geven dat verband houdt met levensdoel of lot. Ik dacht, ik zal dat eens testen op enkele wereldleiders. Maar deze gedachte ging weg, dus liet ik het zo. Tot ik op 15 juli op het blaadje van de kalender Druivelaar keek. Dat was de naamdag van Donald en Vladimir. Ik heb het blaadje niet meer, maar via deze link kan je dit ook zien. Als verhalenverteller vermeld ik dat hier maar eventjes, zodat je weet dat dit geen fictieverhaal is. Ik moest onmiddellijk denken aan Donald Trump en Vladimir Poetin. Wat zouden hun namen willen zeggen?

De verklaring van de namen van de presidenten

Donald zou uit het Keltisch komen en als betekenis ‘wereldheerser’ hebben. Vladimir komt dan weer uit het Slavisch. Het eerste deel, wladi betekent macht en meri komt van beroemd. De naam zou ‘wereldbeheerser’ betekenen. Is dat toeval? Kan altijd natuurlijk. Maar als ik kijk naar de achternamen, dan wordt het plaatje vollediger. De achternamen bekijk ik hiervoor wel eerder klankmatig. Als je een klein beetje de klank anders interpreteert, krijg je in het Frans twee woorden: Trump, tromp, se tromper: zich vergissen en Poetin, poetin, putain, verdorie, tering. Of hoe de voorspelling van de voornamen dat het wereldleiders zouden worden, de achternamen al onthullen over welke soort. Als de Amerikaanse en Russische geheime dienst dit zouden lezen, ik meen dit niet natuurlijk, het is als grapje bedoeld. Nu hoop ik wel dat zij gevoel voor humor bezitten.

Door mijn hersenschudding heb ik dit nog niet kunnen plaatsen, dus doe ik het nu maar naar aanleiding van de nieuwe Amerikaanse president Joe Biden en zijn vice-president Kamala Harris, want over die namen kan ik ook wet vertellen:
Joe komt uit het Hebreeuws en zou Jehovah, God groeit betekenen. Biden zou dan weer ‘knoppen’ willen zeggen (denk maar aan buttons). Biden de knop waarop gedrukt moest worden om God te doen groeien? Klankmatig hoor ik telkens men Biden zegt een gelijkenis met het woord beiden, de twee strekkingen in Amerika tussen republikeinen en democraten verenigen. De speech van Biden ging daar vandaag toch over?
Kamala is een Hindoenaam en verwijst naar de lotus en de godin Laksmi. De godin Laksmi wordt als de moeder van het universum beschouwd en staat voor liefde, licht, vruchtbaarheid, moed, schoonheid en rijkdom. Harris komt van ‘zoon van Harry’. Harry is dan weer afgeleid van Henry wat ‘machtig, leider van het leger betekent. Veel koningen kregen vroeger dan ook de naam Henry. Een Amerikaanse president (zij is nu wel vice-president) is de bevelhebber van het leger.
Je kan nu niet ontkennen dat de namen weergeven wat de taak is die Joe Biden en Kamela Harris wacht. En zoals ik reeds gezegd heb in een vorige blogpost: de vrouwen zijn duidelijk in opmars. Zelfs de naam verwijst naar een oude vrouwelijke godin. Ook verandering in Amerika zie je alleen al aan de namen.

Ik vraag me af of JK Rowling Harry Potter bewust Harry heeft genoemd: Harry voert eigenlijk het leger aan in de strijd tegen Voldemort.

Hoe dan ook, in sommige gevallen verbergen namen een betekenis die als je nader kijkt, lijkt overeen te stemmen met het lot of levenspad van een persoon. Merkwaardig. Het universum heeft soms gevoel voor humor denk ik altijd.

De betekenis van mijn pseudoniem

Voor wie het niet wist: ik gebruik een pseudoniem als schrijver. Een verhaspeling van mijn echte naam, waarbij er wel 3 letters sneuvelden. Ik zocht ook een naam die nog niet bestond, kwestie van een unieke naam voor facebook en website te hebben. Dus kwam Bo Vickery uit de bus. Door het schrijven van deze blog dacht ik, wat zou deze naam willen betekenen? Ik heb die gewoon gekozen, maar wat zit erachter?
Dus ging ik op zoek.

Bo is een Scandinvische naam en betekent ‘leven’. In het Chinees betekent Bo ‘kostbaar’ of ‘golf’ naargelang de website die je bezoekt. Daar kan ik mee leven. En wat met Vickery? Persoonlijk staat het voor ‘victory’, een persoonlijke overwinning op mijn manier van problemen.

Vickery zou komen van vicarius, priester. Ofwel een verwijzing naar La Vacherie een dorpje in Normandië waarvan ze afkomstig zijn nadat deze familie naar Engeland trok in het zog van de slag van 1066 met Willem de Veroveraar. Met zelfs een wapenschild met de spreuk ‘probitas verus hono’: goedheid en ware eerlijkheid. Oké, dus ik heb onbewust een naam gekozen die verwijst naar kostbaar leven of golf in combinatie met een priester afkomstig uit Normandië die goed en eerlijk is. Ik had het slechter kunnen treffen. Alhoewel: waar en eerlijk voor een fictieschrijver? Als ik ooit in de adelstand wordt verheven, kies ik best een andere wapenspreuk.

De verborgen betekenissen in namen

Download nu gratis 90 pagina’s en mogelijkheid aankoop 20% korting via deze link.

Lees ook:

Verandering hangt in de lucht

Halloween of tijd om in de spiegel te kijken

Jezus en het cijfer dertien

Welk masker draag jij?

Een merkwaardige lezing

Foto:  Jon Sailer via Unsplash

Welk masker draag jij?

Draag jij ook een masker? Maskers, ik heb er al eens een bericht over geschreven (zie dit blogbericht). Dat het Latijnse woord persona niet enkel persoon, ook masker betekent. Volgens het woordenboek is een masker een kunstvoorwerp dat dient om het gezicht te bedekken en zo zijn identiteit te verbergen of om een andere persoon te worden.

Een masker is dus iets dat wij eigenlijk alle dagen opzetten. Zeker nu in corona tijden zetten we meer een masker op dan ons lief is. Een mondmasker. Het lijkt wel alsof we allemaal de mond gesnoerd zijn door dat mondmasker als je eens goed rondkijkt. Zo ziet het er uit. Ons verbergen.

Maar we zetten al van jongs af een masker op. Want je bent niet dezelfde persoon op je werk als thuis of bij vrienden. In elke situatie zijn we anders, zetten we een masker op. Om de ideale partner, werknemer, ondernemer of vriend te zijn. Het zit ingebakken in de mens. Enkel als kind bezitten we nog geen masker, dat wordt in de loop der tijd onbewust aangeleerd. Als kind zijn we nog onszelf, als volwassene zetten we maskers op. Zeker op het internet, dat forum biedt ons alle middelen om ons anders voor te doen dan we werkelijk zijn. Zoals Allison Span in de onderstaande Tedtalk zo mooi illustreert (duur 14 min.)

Het gebruik van rituele maskers

Het gebruik van maskers komt wereldwijd voor. Het bestaat al eeuwenlang. Vaak werden een er overledenen, hoorden, beroemde figuren of speciale gebeurtenissen mee uitgebeeld. Denk maar aan het masker van Toetanchamon of aan een rotstekening uit de prehistorie waarop mensen worden afgebeeld met een masker dat een dier voorstelt, de Griekse en Romeinse toneelmaskers, de metalen Keltische masker, Afrikaanse maskers of Aziatische maskers. Een masker behoort en behoorde tot een ritueel. Een inwijding of een speciaal moment. Meestal wordt het gecombineerd met muziek, dans of toneel. Het masker staat voor de transformatie die een persoon door kan maken. Of stelt iemand in staat om een andere identiteit aannemen. Vandaar dat op feestmomenten maskers altijd terugkeren: carnaval, Halloween of bij het naspelen van een super- of filmheld, de fan- of popcultuur (denk maar aan Facts in Gent).

We zijn zo graag iemand anders

We zijn soms graag iemand anders. We zetten ons masker elke dag op (overigens mascara, masker, ooit al op het verband gelet?).Of zouden graag iemand anders willen zijn. Eventjes ontsnappen uit de realiteit. Om niet te veel stilte moeten staan bij de dingen. Te leven in een fantasiewereld. Een masker opzetten om daadwerkelijk iemand anders te zijn. Dat is eigenlijk ook het werk van een schrijver. Een fantasiewereld creëren waarin je lezers kunnen verdwalen. Of juist de weg vinden? Want boeken scheppen soms een wereld waarin je antwoorden vindt opvragen waarvan je nog niet wist dat je ze had.

Ook een pseudoniem is een masker

Zelf hanteer ik ook een masker. Ik ga het eerlijk bekennen. Ik kom er zelfs voor uit. Namelijk mijn pseudoniem. Achter een pseudoniem kan je je als schrijver verstoppen. En het is ook handig om een aparte Facebookpagina en mailbox te gebruiken. Misschien speelde onbewust ook wel mee dat de meeste beroemde schrijvers en schrijfsters ook een pseudoniem hanteerden. Denk maar aan J.K. Rowling (Joanna Rowling), Willem Elsschot (Alfons de Ridder), Pieter Aspe (Pieter Aspeslagh), Stijn Streuvels (Frank Lateur), Anna Enquist (Christa Wildlund-Broer). Je haalt je inspiratie bij je voorbeelden, dus dacht ik, ik neem ook een pseudoniem. Ben ik dan nog niet beroemd, een pseudoniem (of een masker) heb ik dan toch al. Positief blijven denken. Mijn gedachten focussen. Wat op dit moment, nu ik toch niets anders te doen heb dan te leggen door een hersenschudding, een beetje gemakkelijker is dan anders. Ik moet alleen goed nadenken bij mijn spraakherkenningssoftware Dragon die ik nu gebruik (heb ik aangekocht via het Nederlandse Cedere), om goed te articuleren (de -h en de -g is een probleem als West-Vlaming) en mijn leestekens niet te vergeten.

Het is wel een goed systeem, vandaag zelfs mijn belastingaangifte ingevuld met Dragon, waarbij ik niet enkel moest letten op het goed articuleren maar ook op het niet maskeren van mijn inkomsten en uitgaven. Maskeren of verbergen, daar heb je het masker terug.

Welk masker draag jij?
Photo by Javardh on Unsplash

Een masker zorgt voor eenheid

Wist je overigens dat het woord masker in veel talen praktisch hetzelfde woord is? Opnieuw een bewijs dat taal, woorden en rituelen een universeel gebeuren zijn in deze wereld. Des te jammer dat er al te vaak onderscheid wordt gemaakt tussen mensen, rassen en culturen. Masker zou afkomstig zijn van het midden-Frans masque, het Italiaanse maschera, het middeleeuws Latijnse masca. De exacte oorzaak is onbekend maar het zou kunnen afkomstig zijn van het Arabische maskharah wat er ‘mee lachen, belachelijk gemaakt worden’ zou betekenen. Of het kan ook afkomstig zijn van het Provençaalse mascarar, het Catalaanse mascarar, het oud Franse mascurer, allemaal met als betekenis het gezicht zwart maken.

Zwarte piet of de wilde jacht van Wodan?

Dat deden onze voorouders, hun gezicht zwart maken bij bepaalde feesten, zoals bij de wilde jacht ter ere van de Germaanse god Wodan. Dat is de werkelijke oorsprong van zwarte Piet. Hoe men het verband heeft gelegd tussen zwartepiet en onze zwarte medemens, is mij een raadsel. Misschien is het een overblijfsel uit de koloniale tijd? Maar de traditie van Sinterklaas vertoont heel veel gelijkenissen met de wilde jacht en de Germaanse god Wodan (Zie vorige blogpost over Sinterklaas ). Of hoe het gebrek aan kennis van mythologie, cultuur, geschiedenis en rituelen voor misverstanden kan zorgen. Laten we gewoon zwarte piet ontdoen van zijn oorringen, kroeshaar en rode lippen, dan krijg je terug de zwartgemaakte traditie van de wilde jacht om overledenen uit te beelden.

Boze geesten en wijze vrouwen

Het zwart maken om boze geesten of overledenen af te schrikken of uit te beelden bestaat al eeuwenlang. Het Latijnse woord larva betekent zowel masker als spook. Masca was in 643 een ander woord voor heks, boze geest. Talmasche werd in de Middeleeuwen een woord voor spook, masker. Dan denk ik als Westvlaamse natuurlijk onmiddellijk aan ons dialect: maske betekent meisje. Zou Niels Destadsbader met zijn hit Skwon maske weten dat hij verwijst naar een boze geest of heks? Of zou hij gewoon het masker van een meisje mooi vinden. Wellicht heeft het Westvlaamse maske Oudgermaanse roots: in het Oudgermaanse wil maskenaz, maskanq µuiteindelijk ‘heet worden’ zeggen. Dan is het niet te verwonderen dat je gezicht zwart wordt van het roet als je zo’n heet meisje ontmoet.

Gebruik jij een goed of slecht masker?

Er is nog een moderne manier van maskerade bijgekomen: het zich verbergen achter anonieme namen, avatars op het internet en op sociale media. Om niet herkend te worden of om meningen te kunnen spuien die men in het openbaar niet zou durven uiten. Soms zorgt een masker er voor dat het slechtste in ons naar boven komt. Helaas meer en meer in de anonieme coulissen van het internet. In het Middelnederlands komt vanaf de veertiende eeuw maesce voor of vlek, smet of masscheren zwart maken, bedoezelen. Geen wonder dat anonieme internettrollen zich daar meestal aan bezondigen, het ligt aan het masker, het maesce dat ze gebruiken waardoor ze masscheren. Met het zwart maken van een gezicht verkleedde je vroeger als boze geest, nu zijn de materiële maskers figuurlijke maskers geworden op het internet. Maar gelukkig zorgen sommige maskers ervoor dat de held in ons naar boven komt. Zo zijn er ook mensen die zich niet bekendmaken, maar die de negativiteit op internet te lijf gaan in de hoop dat waarheid, rechtvaardigheid en positiviteit zegeviert. Je kan je afvragen waarom ook zij zich soms verbergen, maar als je sommige reacties ziet, kan je het begrijpen. Eenzelfde situatie kan leiden tot daders en tot helden. Soms heb je een masker nodig, al is het maar om je beter te voelen.Het is aan ons om aan onze kinderen in hun opgroeien te leren voor het juiste masker te kiezen. Het masker van de held. Zoals de maskers die de mensen uit de medische sector droegen in hun gevecht tegen corona, zoals de snavelmaskers ten tijde van de pest. Het masker van de held. Laat dat het voorbeeld zijn voor onze kinderen.

O ja, wie zelf een avatar wilt maken, kijk naar dit blogbericht: heb jij al een avatar?

bronnen:
https://taaldacht.nl/2016/10/04/roet-maskers-en-geesten/
https://www.etymonline.com/word/mask