De geheimen van kerst: kater

Na Nieuwjaar zou je wel eens een kater kunnen hebben. Zo’n zin daarmee trap je een open deur in. Dat weet ik. Maar waarom noemen we dit ‘een kater hebben’? Dat zijn van die vragen die ik me dagelijks stel. Zeker als ik mijn kater zie. Voor alle duidelijkheid: mijn kat, niet mezelf. Het woord zou afkomstig zijn van het Duitse ‘Katarhh’, wat slijmvliesontsteking of verkoudheid betekent. Ofwel komt het van een oude biersoort die Kater werd genoemd, wie er van dronk zou zich de dag nadien slecht gevoeld hebben. Besoffen wie ein Kater of as sick as a cat, ja, uitdrukkingen die verband houden met het hebben van een kater komen niet alleen bij ons voor. (bron: www.historiek.net)

Maar toch vond ik deze uitleg onvoldoende. Ja, ik stel me veel vragen. Ook als ik het gevoel heb dat iets niet volledig is of niets alles zegt. Een mooie eigenschap natuurlijk als je veel wilt schrijven. Je kan dan hele pagina’s vol schrijven. Maar toch ook lastig soms. Waar was ik? Kater. Mij doet dat woord denken aan catharsis, een zuivering of reiniging die een therapeutisch effect heeft. Zo is het soms wel eens met dronkenschap, het heeft een zuiverend effect want je voelt een roes, de dag nadien voel je je anders. Soms ellendig dat wel, maar toch anders. Kan het zijn dat dit effect als een reiniging werd beschouwd?

Of is het een verwijzing naar de feesten in Boebastis (Egypte), waar de Egyptische godin Bastet, die werd afgebeeld met een kattenhoofd, werd vereerd. Bastet was de godin van de vreugde van het leven, muziek en dans. Die feesten gingen gepaard met het rijkelijk vloeien van de wijn. Volgens Herodotus kwamen er tot 700.000 mensen op af. Hij beschreef dat vrouwen schunnige taal gebruikten en zelfs hun rok opheffen. Ja, dat klinkt wel als iets dat iemand zou doen als ze boven hun theewater zijn. De kat had een goddelijke status, ze was symbool van de maan en van de godin Isis. Ze hielpen de mens tegen de duistere vijanden van het licht. Volgens mij zijn ze dat nog altijd niet vergeten. Ik vermoed dat de kennis over hun goddelijke status van generatie op generatie tussen katten wordt overgedragen:-). Vandaar dat wij mensen altijd ten hunne dienste moeten staan. Maar je kan het ook anders bekijken: ze beschermen de farao, de koning. Dus kat in huis, kan je je een koning voelen. Jammer voor wie geen kat heeft, je bent niet van koninklijke bloede. Het woord kat komt overigens van het Latijnse cattus en jawel hoor, uit Noord-Afrika en gaat terug op, bijvoorbeeld, het Nubische kadis of het Berbers kaddiska. Misschien verwijst het woord kater dan gewoonweg naar de feesten van Bastet met hun overvloed aan wijn?

Bronzen beeld van kat uit Egypte – bron: www.ancient.eu

Meer zelfs, volgens Fulcanelli, de laatste alchemist van de twintigste eeuw is de kat zeer speciaal: wie inziet waarom de Egyptenaren de kat vergoddelijkt hebben, heeft daarmee meteen ook de Steen der Wijzen – de Pierre Philosophale – gevonden. Toch maar je kat dat lekkers geven, zelfs al heb je een kater?
(bron: VERHUYCK, P., De neven en nichten van Tibeert, Tiecelijn, 2004,58.)

Vervolg: de geheimen van kerst : stille nacht.