De geheimen van kerst: de twee Jezuskinderen

Volgens Rudolf Steiner een Oostenrijks filosoof en esotoricus, oprichter van de antroposofie had dit al geschreven. Er zijn namelijk twee evangelies waarin het geboorteverhaal voorkomt.
In het evangelie van Lukas is Jezus een kind van eenvoudige ouders die de nacht moeten doorbrengen in een stal, waarna herders het kind komen bezoeken. Dit is het herderskind dat geboren is op 25 december. Dit kind verwijst naar het aardse (herders), de natuur, het voelende.

In het evangelie van Mattheüs wordt Jezus geboren in een huis en wordt het bezocht door drie wijzen (de drie koningen) uit het Oosten. Zij schenken wierook, mirre en goud. Dit gebeurt op 6 januari. Deze Jezus is het koningskind, wat symbool staat voor het denkende, het geestelijke.

In de Nag Hammadi-geschriften die in 1945 gevonden zijn, zou er een verwijzing zijn naar de twee Jezuskinderen. Het koningskind en het herderskind kwamen samen, de aardse wijsheid en de geestelijke wijsheid. Volgens sommigen bij het bezoek aan de tempel, volgens anderen bij de doop in de Jordaan (doop van wijsheid, de geest daalde neer).

Jezus en Johannes de doper als kinderen – Joos van Cleve (1530) – Museum Catherijneconvent, Utrecht – bron: wikimedia

Lees maar eens de tekst over Jezus in de tempel (Lucas 2:40):
Zijn ouders reisden ieder jaar, bij gelegenheid van het paasfeest, naar Jeruzalem. En overeenkomstig het gebruik bij dit feest gingen zij opnieuw daarheen toen Hij twaalf jaar geworden was. Maar na afloop van die dagen bleef het kind Jezus, terwijl zij terugkeerden, in Jeruzalem achter, zonder dat zijn ouders het wisten. In de mening dat Hij zich bij de karavaan bevond, gingen zij een dagreis ver en zochten Hem toen onder familieleden en bekenden. Omdat zij Hem niet vonden, keerden zij al zoekende naar Jeruzalem terug. Pas na drie dagen vonden zij Hem in de tempel, waar Hij te midden van de leraren zat, naar wie Hij luisterde en aan wie Hij vragen stelde. Allen die Hem hoorden, waren verbaasd over zijn begrip en zijn antwoorden. Toen zij Hem daar opmerkten, stonden zij verslagen. Zijn moeder zei tot Hem: ‘Kind, waarom hebt Ge ons dit aangedaan? Denk toch eens met wat een pijn uw vader en ik naar U hebben gezocht.’ Maar Hij antwoordde: ‘Wat hebt ge toch naar Mij gezocht? Wist ge dan niet, dat Ik in het huis van mijn Vader moest zijn?’ Zij begrepen echter niet wat Hij daarmee bedoelde. Hij ging met hen mee naar Nazaret en was aan hen onderdanig. Zijn moeder bewaarde alles wat er gebeurd was in haar hart. En met de jaren nam Jezus toe in wijsheid en welgevalligheid bij God en de mensen.
Het lijkt wel om een persoonsverwisseling te gaan.

Er bestaat nog een theorie die beweert dat Noah na de zondvloed met zijn volgelingen naar Europa trok, waar de groep zich in twee zou gesplitst hebben. De ene trokken naar het zuiden, de anderen naar het noorden. Ze ontwikkelden elk een andere vorm om verbinding te maken met de geestelijke wereld, met de kosmos:
– de noordelijke: de Perzen (Zarathustra), Kelten en Germanen zochten de verbinding door astrologie, opkijken naar de kosmos. Daarin lazen ze af wat de goden van plan waren.
– de zuidelijke: de Egyptische mysteriestroom, waarbij de innerlijke weg centraal stond. Je moest je innerlijk verdiepen om in contact te komen met de geestelijke wereld, met de goden.

Zo zou je de herders en de koningen in het geboorteverhaal kunnen bekijken:
– de herders (Zarathustra was een herder) hebben een diepe kennis van de natuur, een innerlijke kennis. Zij vertegenwoordigen de zuidelijke mysteriën. Ze hadden een visioen gekregen dat Jezus geboren was, de nieuwe zonnekind dat de geestelijke volmaaktheid vertegenwoordigde.
– de koningen kwamen uit het Oosten, uit Perzië. Zij werden geleid door de sterren en vertegenwoordigen de noordelijke mysteriën. Ze wisten dat in het kind alle aardse wijsheid vervat was.

Zou het kunnen dat zelfs Leonardo Da Vinci en Rafaël op de hoogte waren van de twee mogelijke Jezuskinderen? Kijk maar eens naar hun schilderijen.

Maagd op de rotsen – Leonardo Da Vinci- Louvre Parijs – bron: wikimedia

Madonna met de distelvink – Raphaël – Uffizi, Florence – bron: wikimedia

Zijn het Jezus en Johannes die op al deze schilderijen afgebeeld staan? Alhoewel ze elkaar volgens de Bijbel als kind niet zouden ontmoet hebben. Of symbolisch de twee Jezuskinderen: het aardse en geestelijke verenigd? Wie zal het met zekerheid zeggen? Dit is gewoon één van de mysteries, één van de geheimen van kerst. Aan de lezer om zelf zijn oordeel te vellen.

Vervolg: de geheimen van kerst: de maretak

Een merkwaardige foto

Al een hele tijd vraag ik me af of dingen die gebeuren moesten gebeuren, voorbestemd waren, een gevolg zijn van je keuzes of gewoon toeval. Deze week zat ik thuis met een virus, wat vervelend is, maar wel tijd geeft om een aantal boeken te lezen en eens in fotoalbums te bladeren, iets wat al heel lang geleden was. En zo kwam ik op een foto genomen op mijn doop. Daar zag ik iets merkwaardigs op waardoor ik me nu afvraag of er toch iets is als het lot. Dat toeval eigenlijk niet bestaat.

Dit is de foto, op het eerste zicht een gewone doopfoto waarop mijn mama er veel jonger uit ziet en ikzelf ook overigens.

Maar toen viel mijn oog op de achtergrond : een Mariabeeld langs de rechterkant en langs de linkerkant hing er een foto in zwart-wit. Een watermolen met twee watervogels. Ik keek dichter en toen bleef mijn hart toch een tel stil staan: twee zwanen. Hoe is dat mogelijk? Alsof er toen al een signaal was dat ik ooit één (het worden er twee want een tweede boek Het mysterie van de zwaan is in voorbereiding) boek zou schrijven over Mariakerken die samen een sterrenbeeld zwaan zouden vormen. Stond het toen al in de sterren geschreven dat ik dat ooit zou doen?

En een watermolen. Water werd als heilig beschouwd door onze voorouders, water doet energie stromen (phanta rei, alles stroomt) zoals bij een watermolen. Een molen is ook een symbool van tijd, van de cirkel van het leven dat altijd maar in beweging is: de terugkerende cyclus van geboren worden en sterven. Ik was gebiologeerd door de foto. Wanneer was die genomen? Wanneer was ik gedoopt? Dat ik geboren was op 1 april als een soort Goddelijke Komedie, wist ik al, maar wat was de datum waarop ik gedoopt was, kon dat ook nog iets verbergen. Ik nam de foto uit het album en draaide hem om. 15 mei 1972 (verdorie, nu weet iedereen hoe oud ik ben).

15 mei, eventjes zoeken wiens naamdag dat is. Het is blijkbaar de naamdag van de heilige Sophia van Rome. Sophia? Een ander woord voor wijsheid. Maar wacht eens eventjes. Ik ben gedoopt in de kerk van Lissewege. De kerk waar het Mariabeeld de houding heeft Sedes Sapientiae (zetel van wijsheid) en Jezus een appel vasthoudt (een appel is ook een symbool voor spiritueel inzicht, cfr. Newton). De kerk waar een Baphomethoofdje verstopt zit, Baphomet zou naargelang het geval verwijzen naar hoofd of doop van wijsheid. Als dat nu geen toeval is. Nee, wacht, toeval bestaat niet.

Ik besluit iets meer te lezen over de heilige Sophia. Sophia van Rome. Een martelares uit de derde eeuw na christus die na de dood van haar man, haar bezittingen uitdeelden en met haar drie dochters naar Rome trok, wat als christen gevaarlijk was (christenen werden toen vervolgd). Haar dochters zouden de marteldood gestorven zijn, waarna zij ook stierf toen ze het graf van haar dochters bezocht. Het is één van de ijsheiligen (je weet wel, die dagen in mei waarvoor je niets in je tuin mag planten totdat zij gepasseerd zijn). Haar dag, 15 mei, zou wel de ideale dag zijn om planten te planten, want zij markeert het einde van de nachtvorst. Ze wordt ook wel koude Sofie genoemd in de volksmond (heb ik daarom over koude geschreven in mijn thriller, vroeg ik me af? Nee, je hoofd erbij houden, dat is toeval). In Constantinopel werd een basiliek aan haar gewijd, net zoals in Bulgarije de hoofdstad Sophia werd genoemd, alhoewel het ook kan gaan om de wijsheid in het algemeen. Het is onzeker of ze echt bestaan heeft of het eerder om een symbolische verering van de wijsheid gaat. Ze wordt vaak afgebeeld met een palmtak (teken voor martelares), een zwaard (hé, ik heb een zwaard op de kaft van mijn boek geplaatst) en een boek. Mijn hart sloeg een tel over. Ook wel toevallig, maar ja, da’s juist toeval bestaat niet.

En toen stond mijn hart voor een tweede keer stil. Want de namen van haar dochters waren : Fides, Spes en Caritas: geloof, hoop en liefde. Wat staat er in mijn boek en wat vertel ik op elke rondleiding rond de verborgen symboliek van de kerk van Lissewege. Dat de kerktoren met het getal 13 een ode is aan de liefde, aan God waarbij het hoofdstuk in de Bijbel van Korinthiërs 13, een mooie tekst over liefde, je moet die tekst maar eens lezen, inspiratie kan geboden hebben. Vooral vers 13:13 van de Korinthiërs haal ik aan als ik een rondleiding geef: “Nu echter blijven geloof, hoop en liefde, de grote drie; maar de liefde is de grootste.” Begrijp je dat ik eventjes van mijn melk was? Maar het werd nog merkwaardiger.

Want als ik verder zocht op geloof, hoop en liefde, dan vond ik dat dit een motto was dat ook door de tempeliers gebruikt werd. Maar het was nog niet gedaan. Want wie had er ook over geschreven? Dante. In het paradijs ontmoet Dante in zijn Goddelijke Komedie namelijk Petrus, Jacobus en Johannes die hem ondervragen over geloof, hoop en liefde. Niet enkel dat, de drie kruisen op de calvarieberg van Christus zouden ook symbool staan voor geloof, hoop en liefde. Lezers van mijn boek zullen wel begrijpen waarom ik ook dit merkwaardig vind, ik kan hier niet verder op in gaan voor wie dit bericht leest en mijn boek nog niet zou gelezen hebben.

Is wat wij doen voorbestemd? Hebben wij een lot waar we niet kunnen aan ontkomen? Een universum, een God, een kosmos die ons leidt? Op die vraag moet iedereen voor zichzelf maar uitmaken wat hij vindt, maar mijn doopfoto vertelt misschien wel dat het schrijven van mijn thriller Niets is wat het lijkt. Het witte dorp en het volgende boek Het mysterie van de zwaan, wellicht toch wel een juiste stap was in mijn leven. Wat denk jij?

Ik besloot mijn doopfoto terug op haar plaats te steken, het was tijd om verder te lezen, kennis of wijsheid -hoe je het ook wilt noemen- op te doen om zowel Het mysterie van de zwaan, het volgend boek dat hopelijk voor eind dit jaar af is, het levenslicht te laten zien, als om de research voor het vervolg op “Niets is wat het lijkt” te bespoedigen. O ja, wie mysterieuze zaken weet over Dudzele, Damme en Brugge, mag mij altijd inspiratie bezorgen. Dan kan ik met geloof, hoop en liefde verder aan het schrijven gaan. Want uiteindelijk is niets wat het lijkt, ook een gewone doopfoto niet.