Het mysterie van de zwaan: de naam hugo

Stel je bent een tweede boek aan het schrijven. Over het mysterie van de zwaan, een uitloopsel van de thriller Niets is wat het lijkt. Het witte dorp. Want je bent gefascineerd geraakt door de betekenis van de zwaan in het verleden. Alsof er een geheime taal werd gehanteerd. Zo werd in boeken waarin over de heilige graal van de tempeliers werd geschreven, onder andere het bekendeWolfram von Esschenbach, geschreven in de dertiende eeuw, vaak naar de tempeliers verwezen als zwaanridders. De stad Brugge heeft al eeuwenlang zwanen op zijn Reien. En in de buurt heb je het Zwin (zwaan?) met Suiankerke (Zwaankerke – Zuienkerke). Wat is dat toch met die zwaan vroeg ik me af in deze Zwinstreek (Zwaanstreek?)?

Dus ging ik op onderzoek. Ik vertoef nu al enkele maanden in mijn eigen ‘zwaanwereld’. Oude legendes, sterrenkunde, mythologie, zelfs alchemie, overal kom je de zwaan tegen. Zo vond ik de goden en heiligen die afgebeeld staan met een zwaan. Onder andere Hugo de Kartuizer (1053-1143). Een heilige die streed tegen het misbruik van priesters om mensen in het ootje te nemen dat ze mits veel geld te betalen, een plaats in de hemel zouden verdienen. Hij streed dus tegen onrecht. Alleen merkwaardig dat hij de Kartuizer wordt genoemd, terwijl hij geen Kartuizermonnik is.

Maar wat heeft deze heilige met een zwaan te maken? Hij wordt er vaak mee afgebeeld. Omdat de zwaan zou verwijzen naar het verlangen van de heilige Hugo naar eenzaamheid. En o ja, toeval of niet, zijn feestdag valt op …. 1 april, mijn verjaardag. Wie mijn vorige blogpost over een merkwaardige foto heeft gelezen, kan wellicht niet anders dan ook nu de wenkbrauwen fronsen. Ja, ik was zelf ook weer verbaasd om dit te ontdekken. Het universum waarin wij leven is zeer merkwaardig om het op zijn zachtst uit te drukken. Toeval bestaat niet. Lees maar eens het boek van Hans Peter Roel, De vierde dimensie. Maar het wordt nog merkwaardiger. De voornaam Hugo betekent “denkende geest”, “verstandig”, “herinneren” of “geheugen”. Er bestaat een weerspreuk die zowel naar deze heilige Hugo als naar de heilige Sofia verwijst (wie daar meer wilt over weten, moet deze blogpost lezen).

De weerspreuk luidt als volgt:
“Pluie de Saint-Hugues à la Sainte-Sophie: remplit granges et fournils.”
“Als het van Sint-Hugo tot Sint-Sofie regent, worden schuren en ovens gezegend.” Een spreuk toepasselijk voor het vullen van de schuur van Ter Doest in Lissewege, denk ik dan. Twee heiligen die beiden verwijzen naar de wijsheid in één weerspreuk. De naam Hugo heeft iets met een zwaan, want je hebt ook de heilige Hugo van Lincoln (1135/1140-1200) ofwel Hugo van Avalon (je weet wel Avalon, dat mythische land van koning Arthur).


Hij werd bisschop van Lincoln, verkeerde in koninklijke kringen, was vrijgevig, kon niet tegen onrecht, als je op de bovenstaande link klikt, lees je zijn verhaal. Hij was wel een kartuizer. Ook deze Hugo wordt afgebeeld met een zwaan. De afbeelding hiernaast is een afbeelding van een altaarstuk van de Kartuizerabdij van Saint-Honoré in Thuison-les-Abbeville in Frankrijk. Let ook op de mens die uit de kelk komt (een afbeelding van de heilige graal? Is de mens zelf de heilige graal?), dit kan je ook zien op de afbeelding van Hugo, de kartuizer.

Oké, we hebben nu twee heilige Hugo’s die met een zwaan afgebeeld worden. Beide Hugo hebben ook een link met de Franse stad Grenoble, de hoofdstad van de Alpen. Grenoble doet mij altijd denken aan ‘noble’, adellijk, edel. Als je er een anagram van maakt, krijg je en-globe-er, englober: alomvattend, globe is een ander woord voor aarde. Ja, woordspelletjes, het is een rare hobby van ondergetekende. Had ik al gezegd dat Alpen, mogelijks van ‘alven’ komt. Alven waren geesten die in heuvels leefden en ‘alvit’ is een Oudnederlands woord voor zwaan, dat wij nu ondertussen zijn vergeten. De naam Hugo betekent samengevat dus ‘wijsheid’. De tempeliers worden rond 1210 Tijdens folteringen hebben tempeliers bekend dat zij een Baphomet zouden vereerd hebben. Ik heb al verschillende verklaringen gelezen over Baphomet, je leest ze in mijn thriller Niets is wat het lijkt. Het witte dorp. Samengevat komen alle betekenissen neer op “wijsheid”, “doop van wijsheid” of “hoofd van wijsheid”. Is de zwaan een teken dat verwijst naar de wijsheid die in de mens zelf zit, dat de mens meer kracht in zich heeft dan hij denkt (denkkracht) Vereerden de tempeliers dit principe? Was dit hun heilige graal? Of is het toch de steen der wijzen (hé, opnieuw wijsheid), een kelk, een schaal, een schat (in geldelijke of boekvorm)?

O ja, had ik al gezegd dat de naam van de eerste grootmeester van de tempeliers en één van de stichters Hugues de Payns of Hugo van Payns (1070-1136) was? In de Champagnestreek bezit hij zelfs een museum. Hij was dus één van de ridders die in 1118 de Orde van de van de Arme Ridders van Christus en de Tempel van Salomo zou gesticht hebben en volgens de legendes 9 jaar gegraven heeft op de plaats waar de tempel van Salomo zou gestaan hebben in Jeruzalem. Iemand met de naam Hugo dus, een naam die verwijst naar wijsheid en gekoppeld is aan de zwaan. Op zoek naar verklaringen en mysteries, vraag ik me af of de iconografie van de twee heilige Hugo’s met hun zwanen ook geen slinkse verwijzing is naar de eerste grootmeester van de tempeliers en hun verering van de wijsheid. Maar dat zal wel mijn zieke geest zijn. Of om het Vlaamse dialect te zeggen: Brugge met al zijn zwanen, moet een stad zijn die ‘wree wijs’ is…. of is het een stad in de Zwinstreek (Zwaanstreek) die effectief de graalstad van de tempeliers is?

Misschien zal je toch mijn boek ‘Het mysterie van de zwaan’ in 2020 moeten kopen? Of mij blijven volgen (je kan je altijd inschrijven op mijn nieuwsbrief) op deze blog, facebook of Youtube.

Een merkwaardige foto

Al een hele tijd vraag ik me af of dingen die gebeuren moesten gebeuren, voorbestemd waren, een gevolg zijn van je keuzes of gewoon toeval. Deze week zat ik thuis met een virus, wat vervelend is, maar wel tijd geeft om een aantal boeken te lezen en eens in fotoalbums te bladeren, iets wat al heel lang geleden was. En zo kwam ik op een foto genomen op mijn doop. Daar zag ik iets merkwaardigs op waardoor ik me nu afvraag of er toch iets is als het lot. Dat toeval eigenlijk niet bestaat.

Dit is de foto, op het eerste zicht een gewone doopfoto waarop mijn mama er veel jonger uit ziet en ikzelf ook overigens.

Maar toen viel mijn oog op de achtergrond : een Mariabeeld langs de rechterkant en langs de linkerkant hing er een foto in zwart-wit. Een watermolen met twee watervogels. Ik keek dichter en toen bleef mijn hart toch een tel stil staan: twee zwanen. Hoe is dat mogelijk? Alsof er toen al een signaal was dat ik ooit één (het worden er twee want een tweede boek Het mysterie van de zwaan is in voorbereiding) boek zou schrijven over Mariakerken die samen een sterrenbeeld zwaan zouden vormen. Stond het toen al in de sterren geschreven dat ik dat ooit zou doen?

En een watermolen. Water werd als heilig beschouwd door onze voorouders, water doet energie stromen (phanta rei, alles stroomt) zoals bij een watermolen. Een molen is ook een symbool van tijd, van de cirkel van het leven dat altijd maar in beweging is: de terugkerende cyclus van geboren worden en sterven. Ik was gebiologeerd door de foto. Wanneer was die genomen? Wanneer was ik gedoopt? Dat ik geboren was op 1 april als een soort Goddelijke Komedie, wist ik al, maar wat was de datum waarop ik gedoopt was, kon dat ook nog iets verbergen. Ik nam de foto uit het album en draaide hem om. 15 mei 1972 (verdorie, nu weet iedereen hoe oud ik ben).

15 mei, eventjes zoeken wiens naamdag dat is. Het is blijkbaar de naamdag van de heilige Sophia van Rome. Sophia? Een ander woord voor wijsheid. Maar wacht eens eventjes. Ik ben gedoopt in de kerk van Lissewege. De kerk waar het Mariabeeld de houding heeft Sedes Sapientiae (zetel van wijsheid) en Jezus een appel vasthoudt (een appel is ook een symbool voor spiritueel inzicht, cfr. Newton). De kerk waar een Baphomethoofdje verstopt zit, Baphomet zou naargelang het geval verwijzen naar hoofd of doop van wijsheid. Als dat nu geen toeval is. Nee, wacht, toeval bestaat niet.

Ik besluit iets meer te lezen over de heilige Sophia. Sophia van Rome. Een martelares uit de derde eeuw na christus die na de dood van haar man, haar bezittingen uitdeelden en met haar drie dochters naar Rome trok, wat als christen gevaarlijk was (christenen werden toen vervolgd). Haar dochters zouden de marteldood gestorven zijn, waarna zij ook stierf toen ze het graf van haar dochters bezocht. Het is één van de ijsheiligen (je weet wel, die dagen in mei waarvoor je niets in je tuin mag planten totdat zij gepasseerd zijn). Haar dag, 15 mei, zou wel de ideale dag zijn om planten te planten, want zij markeert het einde van de nachtvorst. Ze wordt ook wel koude Sofie genoemd in de volksmond (heb ik daarom over koude geschreven in mijn thriller, vroeg ik me af? Nee, je hoofd erbij houden, dat is toeval). In Constantinopel werd een basiliek aan haar gewijd, net zoals in Bulgarije de hoofdstad Sophia werd genoemd, alhoewel het ook kan gaan om de wijsheid in het algemeen. Het is onzeker of ze echt bestaan heeft of het eerder om een symbolische verering van de wijsheid gaat. Ze wordt vaak afgebeeld met een palmtak (teken voor martelares), een zwaard (hé, ik heb een zwaard op de kaft van mijn boek geplaatst) en een boek. Mijn hart sloeg een tel over. Ook wel toevallig, maar ja, da’s juist toeval bestaat niet.

En toen stond mijn hart voor een tweede keer stil. Want de namen van haar dochters waren : Fides, Spes en Caritas: geloof, hoop en liefde. Wat staat er in mijn boek en wat vertel ik op elke rondleiding rond de verborgen symboliek van de kerk van Lissewege. Dat de kerktoren met het getal 13 een ode is aan de liefde, aan God waarbij het hoofdstuk in de Bijbel van Korinthiërs 13, een mooie tekst over liefde, je moet die tekst maar eens lezen, inspiratie kan geboden hebben. Vooral vers 13:13 van de Korinthiërs haal ik aan als ik een rondleiding geef: “Nu echter blijven geloof, hoop en liefde, de grote drie; maar de liefde is de grootste.” Begrijp je dat ik eventjes van mijn melk was? Maar het werd nog merkwaardiger.

Want als ik verder zocht op geloof, hoop en liefde, dan vond ik dat dit een motto was dat ook door de tempeliers gebruikt werd. Maar het was nog niet gedaan. Want wie had er ook over geschreven? Dante. In het paradijs ontmoet Dante in zijn Goddelijke Komedie namelijk Petrus, Jacobus en Johannes die hem ondervragen over geloof, hoop en liefde. Niet enkel dat, de drie kruisen op de calvarieberg van Christus zouden ook symbool staan voor geloof, hoop en liefde. Lezers van mijn boek zullen wel begrijpen waarom ik ook dit merkwaardig vind, ik kan hier niet verder op in gaan voor wie dit bericht leest en mijn boek nog niet zou gelezen hebben.

Is wat wij doen voorbestemd? Hebben wij een lot waar we niet kunnen aan ontkomen? Een universum, een God, een kosmos die ons leidt? Op die vraag moet iedereen voor zichzelf maar uitmaken wat hij vindt, maar mijn doopfoto vertelt misschien wel dat het schrijven van mijn thriller Niets is wat het lijkt. Het witte dorp en het volgende boek Het mysterie van de zwaan, wellicht toch wel een juiste stap was in mijn leven. Wat denk jij?

Ik besloot mijn doopfoto terug op haar plaats te steken, het was tijd om verder te lezen, kennis of wijsheid -hoe je het ook wilt noemen- op te doen om zowel Het mysterie van de zwaan, het volgend boek dat hopelijk voor eind dit jaar af is, het levenslicht te laten zien, als om de research voor het vervolg op “Niets is wat het lijkt” te bespoedigen. O ja, wie mysterieuze zaken weet over Dudzele, Damme en Brugge, mag mij altijd inspiratie bezorgen. Dan kan ik met geloof, hoop en liefde verder aan het schrijven gaan. Want uiteindelijk is niets wat het lijkt, ook een gewone doopfoto niet.

Reisplannen in de streek van de Champagne ?

Voor wie reisplannen heeft in de streek van de Champagne en Bourgogne en iets wil zien rond de tempeliers. In Troyes en omgeving, de bakermat voor het ontstaan van de orde van de tempeliers, kan je sporen terugvinden. Een uitzending van France 3.

SUR LA TRACE DES TEMPLIERS

Pourquoi chercher plus loin – Inédit▫ SUR LA TRACE DES TEMPLIERS ▫Durant près de deux siècles, les Templiers ont assuré la protection des pèlerins qui partaient en Orient défendre le tombeau du Christ. Leur siège était à Jérusalem mais les Maisons du Temple étaient implantées dans toute l’Europe, et les Templiers n’ont oublié le berceau de leur ordre : la Champagne.C’est en effet à Payns, à quelques kilomètres de Troyes, que l’épopée a commencé. À la fin du XIe siècle, la première commanderie d’Occident est fondée avant la réunion d’un concile, dans la cathédrale de Troyes qui bouleversera l’histoire de la chrétienté. Un mythe est né.Les traces de cette chevalerie chrétienne sont présentes partout en Champagne pour qui sait les regarder. En forêt d’Orient, c’est une chapelle, une église, un clocher, les grands chênes qui murmurent d’anciennes légendes…Réalisateur : Jean-Louis AndréProduction : France 3 Champagne-ArdenneDurée : 26 min

Slået op af Temple de Paris i Søndag den 26. juni 2016

De regel van de tempeliers

De oudste gekende Latijnse kopie van de regels van de tempeliers bevindt zich in de bibliotheek Biekorf in Brugge. De kopie komt van de Cisterciënzerabdij van Ter Duinen (de moederabdij van Ter Doest uit Lissewege). Het was Bernardus van Clairvaux, de bekendste abt van de Cisterciënzers die de regel schreef. Zijn oom André de Montbard was één van de stichters van de tempeliers.

Wie het boek niet gelezen heeft, leest nu misschien best niet verder : SPOILER.

Voor wie het boek gelezen heeft of wie weet welk getal verborgen zit in de kerk van Lissewege : let op het nummer van het werk en op de tijdsduur van het filmpje 🙂 Alle cijfers uit de tijdsduur van het filmpje spelen een rol in de thriller Niets is wat het lijkt. Het witte dorp.

Dat zal wel weer toeval zijn.

Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam

Op mijn youtube-kanaal heeft iemand met de naam ‘Angel of Fate’ de reactie : “Nōn nōbīs, Domine, nōn nōbīs, sed nōminī tuō dā glōriam” gepost.
Vrije vertaling : “Niet voor ons Heer, niet voor ons,
maar glorie enkel in uw naam”.


LET OP SPOILER VOOR WIE HET BOEK NOG NIET GELEZEN HEEFT : Dit is een zin uit psalm 113 (SPOILER : let op het getal) (113:9) van de Vulgaatbijbel. En zou het motto van de tempeliers geweest zijn.
Het komt echter ook voor in het stuk Henry V van W. Shakespeare waar de Engelse koning zijn soldaten laat knielen om naast het Te Deum dit lied te zingen voor de gesneuvelde soldaten.

Uit de film Henry V (2018)