De geheimen van kerst: de dertiendag

Vandaag zijn we de dertiendag: driekoningen. Zo genoemd omdat het de dertiende dag is na kerst, een overblijfsel van het joelfeest van de Germanen. De dag waarop de magiërs of astrologen uit Perzië (jawel, Iran, wat zou Trump daarvan zeggen?), want dat waren de drie koningen, letterlijk ‘magi’, magiërs, de ster volgden. Een ster volgen? Symbolisch natuurlijk. Misschien is het gewoon de boodschap om te leven volgens de kosmos, mee met de natuur. En als je dat doet, bereik je ‘het kind’, Jezus. Zolang je voldoende dankbaarheid betoont (de geschenken).

Driekoningen of de epifanie

Zes januari is in de Oosters orthodoxe kerk Kerst, de epifanie of openbaring: het moment waarop Jezus voor het eerst in het publiek verscheen. De drie koningen zijn ook een mooi symbool voor de diversiteit op deze wereld: ze worden meestal van allerlei leeftijden voorgesteld en van drie verschillende rassen. Of gewoon de mensheid, wel zonder vrouwen, maar dat zal ik maar aan de tijd van toen wijten zeker? Of ze echt bestaan hebben? Wellicht niet, maar toch zouden in de Dom van Keulen hun resten rusten. Wie meer wilt weten over de geschiedenis van de Driekoningenlegende, kan op deze website er meer over lezen.

Driekoningen en de taart

In sommige streken bestaat de traditie om op 6 januari een driekoningentaart te eten. Vaak een frangipanetaart waarin een boon verstopt zit. Wie de boon eet, is die dag koning, daar heeft iedereen dan een boontje voor. Wellicht komt dit van de Germanen die de wintervasten doorbraken door het eten van peulvruchten. Als er geen bonen in de taart verstopt zitten, zijn het soms munten of kleine figuurtjes,. Het verzamelen van die figuurtjes zou fabofilie heten (faba=bonen).
bron: www.canvas.be/cultuur/drie-koningen

Het driekoningenlied en zijn betenenis

Maar waar ik de meeste herinnering aan heb, is het zingen van driekoningenliedjes in ruil voor een beloning, sterzingen. Toen kreeg ik nog iets voor mijn gezang, wat tegenwoordig niet meer het geval is. Het bekendste liedje dat ik me nog herinner, is het volgende:
“Drie koningen, drie koningen, geef mij een nieuwe hoed
De oude is versleten, mijn moeder mag het niet weten
Ons vader heeft het geld op de rooster geteld.”

Mij doet deze tekst natuurlijk aan iets anders denken dan de letterlijke betekenis van de woorden:
– ‘Geef mij een nieuwe hoed‘: geef mij een ander bewustzijn. Overigens op het schilderij De aanbidding der wijzen van Pieter Paulus Rubens in het Koninklijk Museum der Schone Kunsten in Antwerpen wordt het hoofddeksel van één van de drie koningen opgeheven als teken dat zijn bewustzijn groeit.
-‘De oude is versleten‘: mijn vorige zienswijze, mijn vorig bewustzijn is versleten, is oud, heeft afgedaan.
– ‘Mijn moeder mag het niet weten‘: de buitenwereld of mijn moederkerk mag het niet weten, een verwijzing naar een ‘ketters’ of niet-aanvaard geloof?
– ‘Ons vader heeft het geld op de rooster geteld‘: misschien een verwijzing naar Judas en het geld waarmee hij werd omgekocht, maar dat strookt niet met het woord ‘vader’. Moeder staat vaak symbool voor het materiële, vader voor het geestelijke. Wie de juiste spirituele weg volgt, die wacht ‘goud’, de beloning, maar heeft eerst een moeilijke weg afgelegd?

Er is nog zoveel te vertellen over de kerstperiode, één van de meest speciale periodes van het jaar, maar ik zal het hierbij laten. De rituelen die we uitvoeren, de traditie die we eren, is een mengelmoes van verschillende invloeden en religies. Het is een periode vol symbooltaal die wij vaak niet meer kennen, over een nieuw begin, wederopstanding, nieuwe voornemens voor een komend jaar en vooral hoop op vrede. Laten we vooral dat laatste niet vergeten.

Vervolg: de geheimen van kerst: de dertiendag.

Please follow and like us:

De geheimen van kerst: de drie koningen

De geheimen van kerst: de drie koningen
Photo by Jonathan Meyer on Unsplash

Morgen zijn we 6 januari: Driekoningen. Maar waar staan zij voor?

Zij worden geleid door een ster, door de kosmos. De wijzen worden ze ook genoemd, er is in de oorspronkelijke teksten zelfs sprake van magiërs, zijn de ‘koningen’, het zijn de ware ingewijden in de relatie God-mens. Zij zijn met drie, zij vertegenwoordigen de drie werelden (lichaam, geest, ziel):

  • Melchior, van ‘Melech’, koning en ‘Auor’, Licht.
  • Kaspar, de gelovige; de Ethiopiër met het zwarte gezicht.
  • Balthazar, de hogepriester, bewaker van de heilige schat (Syrisch), diepe vrede (Hebreeuws)

Melchior is de prins van het licht die in naam van diegene met kennis komt en goud aanbiedt (het goud dat ook de alchemisten zochten). Kaspar, de man van het volk biedt mirre aan, waarmee doden gebalsemd worden en staat voor de hoop op onsterfelijkheid. Balthazar bewaakt de schat, hij is de afgezant van alle uitverkorenen met geheime spirituele kennis: hij biedt daarom wierook aan dat staat voor geestelijk inzicht, hemelse verbinding. Ik vermoed dat je nu wel anders zal kijken naar de drie koningen?

Please follow and like us:

De geheimen van kerst: de kerstengel

Engelen spelen een belangrijke rol in de Bijbel. Zowel de geboorte van Johannes de Doper als de geboorte van Jezus worden voorspeld door een engel. De geboorte van Jezus wordt bekend gemaakt aan de herders door een engel. De engelen bezingen de liefde voor God en vrede op aarde. Maar wat zijn engelen?

De herkomst van het woord engel

Daarvoor kan je kijken naar de etymologie, de herkomst van het woord engel: van het Griekse ‘angelos‘ of het Hebreeuwse ‘mal’ach‘ wat beiden boodschapper betekent. Engelen hebben vleugels als teken van goddelijke macht. Bovendien is het een verwijzing naar de verbinding tussen hemel en aarde: voor het ontstaan van het christendom werd geloofd dat vogels (bijv. zwaan, gans) deze verbinding vormden. Zielen van gestorvenen vlogen met vogels mee naar het paradijs. Vandaar dat je vaak engelen afgebeeld ziet op een grafsteen. Engelen zijn niet onderworpen aan de normale natuurwetten. Vandaar dat zij ook bescherming kunnen bieden (het woord beschermengel of engelbewaarder). Ooit ben ik eens ontsnapt aan een auto-ongeval en sindsdien hangt er als een talisman een engeltje in mijn wagen. Of het helpt weet ik niet, maar ergens voel ik dat dat engeltje daar hoort, dat het zo moet zijn. En wie weet bestaat er wel een auto-engel?

Engelen en overwinningsgodinnen

Een engel zou ook verband kunnen houden met de Romeinse godin Victoria, equivalent van de Griekse Nikè, de godin van de overwinning die vaak met vleugels werd afgebeeld. Het bekendste beeld van haar afbeelding is de Brandenburger Tor in Berlijn, wat in 1989 een mooi beeld gaf als de Berlijnse muur viel en de mensen daar feest vierden. Met de hulp van engelen kan je overwinnen, denk ik dan altijd. En het zijn vrouwen, wat dacht je anders? Maar ook de Egyptische godin Isis kan je terugvinden met vleugels. Of de Soemerisch godin Inanna.

De geheimen van kerst: de kerstengel
Godin Victoria – bron: wikipedia
De geheimen van kerst: de kerstengel
Godin Niké – bron: wikipedia
De geheimen van kerst: de kerstengel
Godin Isis – bron: wikipedia

Elven en andere wezens met vleugels

Je hebt nog wezens met vleugels: elven of feeën, meestal vrouwelijke figuren die mens en dier behulpzaam . Deze figuren komen voort uit de Noorse en Keltische mythologie. Bij de Kelten bestaan er overigens talloze legendes (o.a. de kinderen van Lir, de legende van Oenghus/Angus) waarbij mensen, meestal vrouwen, veranderen in zwanen. Symbolisch vormt de verandering in een vogel vaak een verwijzing naar de geestelijke, de spirituele wereld.

Het cijfer elf

Dat het woord elf correspondeert met het getal 11 lijkt vergezocht, maar heb je er ook al op gelet dat veel kerken aan hun ingang twee torens hebben, zij vormen letterlijk het getal 11. Net zoals de twee zuilen Boaz (zon) en Jachin (maan) bij de vrijmetselaars. Of om het luchtiger te houden, geen voetbal zonder elftal. In de Bijbel, die bestaat uit 66 boeken (6 x 11, 6=mens), kan je 11 in verband brengen met dwaasheid of met opstanding (wie er meer over wilt weten, ga naar deze site). Als echte Brugse zot die een burn-out heeft gehad, voel ik me dan natuurlijk goed bij het getal 11, want het is ook het gekkengetal, zoals je in een andere blogpost kan lezen. Misschien moet je wel als dwaas beschouwd worden vooraleer je terug kan opstaan (“hé, verandert zij van beroep, die is goed gek”)?
Natuurlijk staat 1 ook voor God/universum/kosmos -waar jij in gelooft- die ene. En de mens zelf is de andere één (“jij bent me er eentje”). Dus slechts als je leeft volgens spiritueel inzicht, ben je een elf. Of 1+1=2, 2=een zwaan.

(Ik moest toch iets schrijven om reclame te maken voor mijn toekomst boek ‘Het mysterie van de zwaan‘.)

Sint-Jacobsladder

O ja, de Jacobsladder, waar kerktorens naar verwijzen, zeker de platte (snap je de hint), spreekt ook over engelen:
“Toen droomde hij en zie op aarde was een ladder geplaatst, waarvan de top tot aan de hemel reikte, en zie de engelen van God klommen daarlangs omhoog en omlaag”
(Genesis 28:12)

Genesis 28:12 of 2+8+1+2=13, het getal dat in de kerk van Lissewege verborgen zit. Let op als je de kerktoren in de zomer bezoekt om van het prachtige zicht te genieten, dat je dus geen engeltjes tegenkomt daarboven.

Vervolg: de geheimen van kerst: de drie koningen.

Please follow and like us:

De geheimen van kerst: herkomst het lied Stille nacht

Eén van de bekendste liederen tijdens de kerstperiode is het kerstlied Stille nacht, heilige nacht. Het werd voor het eerst opgevoerd op 24 december 1818 in Oostenrijk in de kerk van Oberndorf. Een lied over vrede, hoop, troost en verbroedering. Een lied dat vandaag meer nodig is dan ooit.

Het lied Stille Nacht gecomponeerd door een priester en organist

Het is wellicht geen toeval dat dit lied er toen kwam. Napoleon was in 1815 verslagen in Waterloo, waardoor hele gebieden geplunderd en vernietigd waren. In 1816 mislukte de oogst in heel Europa, men noemde 1816 ‘het jaar zonder zomer’. Het Congres van Wenen dat volgde op de nederlaag van Napoleon, verdeelde de stad Laufen in een Beiers en Oostenrijks deel. Het Oostenrijkse deel kreeg de naam Oberndorf. In dat jaar schreef priester Joseph Mohr het gedicht Stille nacht, heilige nacht. Twee jaar later gaat Joseph met zijn gedicht naar de organisat en onderwijzer van het dorp, Franz Gruber. Hij schrijft een compositie voor het gedicht met gitaar. Omdat het orgel in de kerk kapot is, spelen ze het liedje voor de eerste keer in de kerk. Gruber op de gitaar, Mohr zingt.

Het begin van de wereldreis

In 1819 staat het liedje al in een kerkliederenboek van een Tiroolse organist Blasius Wimmer. Drie jaar later bezoekt een Oostenrijkse orgelbouwer Karl Mauracher een kerk in Arnsdorf, waar hij Gruber ontmoet. Die geeft hem een versie van het liedje mee. Zo begint het kerstlied langzaam aan zijn wereldreis, vooral door volksliedzangers die het liedje verspreiden.

De mythevorming rond het lied Stille Nacht

Bekende zangfamilies die rondreizen nemen het liedje op in hun repertoire: de families Strasser en Rainers. Het wordt zelfs gezongen voor keizer Frans I van Oostenrijk en tsaar Alexander I van Rusland. In 1839 wordt het voor het eerst gezongen in New York. Zo kent midden de negentiende eeuw ondertussen iedereen het kerstlied Stille nacht, maar de componisten niet. Dus beginnen er allerlei verhalen de ronde te doen. Haydn, Mozart of Beethoven zouden het gecomponeerd hebben. Uiteindelijk wordt in 1854 bekend dat Franz Gruber de muziek schreeft en Joseph Mohr de tekst. In 1995 wordt in een nalatenschap het originele manuscript van Mohr gevonden waaruit blijkt dat hij de tekst in 1816 heeft geschreven.
(Bron: Volkskrant.nl, Stillenacht.com, Silentnight.web, Austria.info, Oostenrijknatuurlijk.nl, Wikipedia)

Of hoe een liedje gemaakt door een priester en een onderwijzer in een klein dorp eeuwenlang wereldwijd gekend geraakte. Als iets moet gebeuren, dan zal het ook gebeuren als het universum het wenst. Stille nachten, nachten waarin je op jezelf terugplooit zijn inderdaad heilige nachten, gelegenheden om jezelf beter te leren kennen. Om eventjes stil te staan bij alles wat je inspireert en doet groeien.

Vervolg: de geheimen van kerst: de kerstengel

Please follow and like us:

De geheimen van kerst: kater

Ik drink zelden alcohol. Ik heb dan altijd binnenpretjes als ik mensen zie die een beetje boven hun theewater zijn. Waarom spreekt men overigens over theewater? Ik denk niet dat zij thee gedronken hebben. Na Nieuwjaar zou je dus wel eens een kater kunnen hebben. Zo’n zin daarmee trap je een open deur in. Dat weet ik. Maar waarom noemen we dit ‘een kater hebben’? Dit zijn van die vragen die ik me dagelijks stel. Zeker als ik mijn kater zie. Voor alle duidelijkheid: mijn kat, niet mezelf. Het woord zou afkomstig zijn van het Duitse ‘Katarhh’, wat slijmvliesontsteking of verkoudheid betekent. Ofwel komt het van een oude biersoort die Kater werd genoemd, wie er van dronk zou zich de dag nadien slecht gevoeld hebben. ‘Besoffen wie ein Kater‘ of ‘as sick as a cat‘: uitdrukkingen die verband houden met het hebben van een kater komen niet alleen bij ons voor. (bron: www.historiek.net)

Een kater of catharsis?

Maar toch vond ik deze uitleg onvoldoende. Ja, ik stel me veel vragen, de vaste lezers hebben dit wellicht al door. Zeker als ik het gevoel heb dat iets niet volledig is of niet alles zegt. Een mooie eigenschap natuurlijk als je veel wilt schrijven. Je kan dan hele pagina’s vol schrijven. Maar toch ook lastig soms. Waar was ik?
Kater. Mij doet dat woord denken aan catharsis, een zuivering of reiniging die een therapeutisch effect heeft. Zo is het soms wel eens met dronkenschap, het heeft een zuiverend effect want je voelt een roes, de dag nadien voel je je anders. Soms ellendig dat wel, maar toch anders. Kan het zijn dat dit effect als een reiniging werd beschouwd?

De Egyptische god Bastet

Of is het een verwijzing naar de feesten in Boebastis (Egypte), waar de Egyptische godin Bastet, die werd afgebeeld met een kattenhoofd, werd vereerd. Bastet was de godin van de vreugde van het leven, muziek en dans. Die feesten gingen gepaard met het rijkelijk vloeien van de wijn. Volgens Herodotus kwamen er tot 700.000 mensen op af. Hij beschreef dat de vrouwen schunnige taal gebruikten en zelfs hun rok ophieven. Ja, dat klinkt wel als iets dat iemand zou doen als ze dronken zijn. De kat had een goddelijke status, ze was symbool van de maan en van de godin Isis. Ze hielpen de mens tegen de duistere vijanden van het licht.

De goddelijke status van katten

Volgens mij zijn katten dat nog altijd niet vergeten. Ik vermoed dat de kennis over hun goddelijke status van generatie op generatie tussen katten wordt overgedragen:-). Vandaar dat wij mensen altijd ten hunne dienste moeten staan. Maar je kan het ook anders bekijken: ze beschermen de farao, de koning. Dus kat in huis, kan je je een koning voelen. Jammer voor wie geen kat heeft, je bent niet van koninklijke bloede.:-)
Het woord kat komt overigens van het Latijnse cattus , een woord afkomstig uit Noord-Afrika en gaat terug op, bijvoorbeeld, het Nubische kadis of het Berberse kaddiska. Misschien verwijst het woord kater dan gewoonweg naar de feesten van Bastet met hun overvloed aan wijn?

De geheimen van kerst: kater
Bronzen beeld van kat uit Egypte – bron: www.ancient.eu

De kat en alchemie

Meer zelfs, volgens Fulcanelli, de laatste alchemist van de twintigste eeuw is de kat zeer speciaal: wie inziet waarom de Egyptenaren de kat vergoddelijkt hebben, heeft daarmee meteen ook de Steen der Wijzen – de Pierre Philosophale – gevonden. Dan zou de kat de sleutel zijn om de steen der wijzen te vinden. Toch maar je kat dat lekkers geven, zelfs al heb je een kater?
(bron: VERHUYCK, P., De neven en nichten van Tibeert, Tiecelijn, 2004,58.)

Vervolg: de geheimen van kerst : stille nacht.

Please follow and like us:

De geheimen van kerst: 1 januari

Eén januari. Nieuwjaar. dat denken wij, maar zo is het niet altijd geweest. In andere tijden was 1 april nieuwjaar, maar sinds de invoering van de gregoriaanse kalender in 1582 is 1 januari nieuwjaar. Je kan het overigens nog zien aan de namen van onze maanden (bijv. september, oktober, november en december of de maanden 7, 8, 9 en 10). Januari van Janus, de Romeins god met twee gezichten. Die kijkt naar het voorbijgaande jaar en naar het toekomstige jaar. De god van begin en het einde, de doorgang. Die deuren sluit en er andere deuren weer opent. Zonder zijn tussenkomst blijven de poorten van de hemel gesloten.

De geheimen van kerst: 1 januari
bron: historiek.net

Het verband tussen 1 januari en Maria

Wat mij vanmorgen opviel, ik had er nog nooit op gelet, was dat ook Maria vereerd wordt op 1 januari. Maria kreeg maar haar goddelijke status in 470, dus waarom geen H. Petrus op 1 januari vieren, toch de eerste paus? Merkwaardig, maar ja, ik stel me dan ook nogal snel veel vragen. Wellicht is het zelfs logisch want Maria staat voor vruchtbaarheid. Vandaar dat volgens oud volksgeloof je best een kaarsje brandt bij een Mariabeeld en vraagt naar een vruchtbaar jaar op 1 januari.

Moedergodinnen en moeder aarde

Uiteindelijk verpersoonlijkt Maria alle oude oergodinnen die over heel de wereld vereerd werden: Isis, Ishtar, Cybele, Venus, enz…. Dus moeder aarde. Zonder haar zouden we niet eens in leven zijn. De aarde kan wel een steuntje gebruiken. Dus heb ik dat gedaan en een schietgebedje gepleegd in de kerk van Lissewege opdat moeder aarde een beetje hulp zou krijgen dit jaar. Zeker dit jaar want 2020 is een jaar dat bestaat uit twee keer het cijfer twee. Het cijfer twee: een gestileerde zwaan, de zwaan verwijst naar Maria. Als je een boek wilt uitgeven over enkele maanden met als titel ‘Het mysterie van de zwaan‘, kan een lichtje, een kaarsje op een speciale plaats (natuurlijk Lissewege, waarover later nog meer in een volgende blogpost), helpen om te zorgen voor een vruchtbaar jaar. Dat hoop ik toch.

De geheimen van kerst: 1 januari

Onze Lieve Vrouw van Wijnendale

Ook Onze Lieve Vrouw van Wijnendale wordt die dag vereerd als ik op de druivelaar kijk. In Wijnendale (Torhout) kan je nog een Mariakapel bezoeken en ligt er ook een bron (ha, daar zijn de Kelten en hun religie opnieuw, namelijk de verering van godinnen bij een bron). Het zou de plaats geweest zijn waar Maria van Bourgondië gestorven is. Eén van de machtigste hertoginnen die de Lage Landen rijk is geweest. Meer lees je hierover in het boek van Bart Van Loo: De Bourgondiërs. Zelfs haar afscheidslied zou bewaard zijn gebleven, zo belangrijk was ze (de tekst vind je hier). Maria van Bourgondië die begraven ligt in de OLV-kerk van Brugge. En die kerk staat in één lijn met de OLV Bezoeking kerk van Lissewege. Hmm, misschien moet ik toch Wijnendale eens bezoeken.

De traditie van de nieuwjaarsbrief

In dezelfde zestiende eeuw waarbij 1 januari plots Nieuwjaar werd, dook ook de nieuwjaarsbrief op. Een traditie waarbij een kind zijn wensen voor het nieuwe jaar opsomt aan een familielid, waarna het beloond wordt. Je zou deze traditie ook symbolisch kunnen bekijken: het zijn de wensen die een kind het universum, de kosmos instuurt, luidop zegt. Het zegt luidop zijn wensen voor het volgende jaar. Want vergeet niet volgens de wet van de aantrekking: wat je denkt of zegt, daarop kan een reactie volgen vanuit het universum. Gedachten worden werkelijkheid (denk maar aan boeken zoals The Secret, De celestijnse belofte,…) . Nieuwjaarsbrieven zijn vooral een Vlaams gebruik. Misschien waren de Vlamingen in de zestiende eeuw ingewijden in een groter geheim hoe alles in de wereld in elkaar zat? Ik ben schrijver, dus vergeef me mijn wishful thinking dat de Vlamingen in de Middeleeuwen waren ingewijd in verborgen kennis. Laten we de nieuwjaarsbrief zelf ook toepassen, maar heel het jaar door onze wensen herhalen, ze in ons hart ook dagelijks voelen, uitstralen en actie ondernemen: wie weet komen ze uit?

“Er zijn twee manieren om het leven te zien: de eerste is door niet te geloven dat wonderen bestaan, de andere is geloven dat alles een wonder is.”

Albert Einstein

Vervolg: de geheimen van kerst: de kater.

Please follow and like us:

De geheimen van kerst: de maretak

De maretak, mispel of mistletoe, bekend omdat je diegene zou moeten kussen die er onder staat. Maar wist je dat de maretak vroeger door de druïden gebruikt werd? De maretak groeit als een soort parasiet op de eik. De eik was de heilige boom voor de druïden. De maretak groeide er niet zo vaak op. Was er een maretak te vinden op de boom, dan verzamelden de druïden zich om dit godsgeschenk met een ceremonie te oogsten. De maretak staat symbool voor dag nul, de dag tussen de overgang van twee jaren. Dus ideaal om er vandaag een blogberichtje over te maken. Dag 0 is de magische dag die zich buiten het tijdswiel bevindt. Wellicht vond men dit omdat de maretak op een andere boom groeit en zo’n beetje lijkt te zweven tussen aarde en hemel, hij heeft immers geen wortels in de aarde.

De maretak en nachtmerries

De maretak was volgens de druïden de sleutel om uit de werkelijkheid te ontsnappen. Mare verwijst naar zee of naar ‘mara’, een ander woord voor ingewijde. Mare kan ook verwijzen naar mater, moeder, materie. Het woord mare houdt echter ook verband met het woord nachtmerrie. Een nachtmerrie werd vroeger een mare genoemd. Een mare was een vrouwelijke demon die zich op slachtoffers zette om erop te drukken om ze zo ‘s nachts te beroven van hun energie. Een maretak neemt immers ook energie weg van de boom waarop ze groeit. Druïden gebruikten de maretak dan ook voor allerlei rituelen, misschien omdat er werd geloofd dat zij speciale energie bezat en toegang bood tot de andere wereld. De maretak als sleutel voor de druIden om poorten te openen. Vandaar werd de maretak ook gebruikt voor genezingen: de poort openen om ziekte te stoppen. Merkwaardig want de maretak is giftig.

De symbolische betekenis van een maretak

Je kan de maretak ook symbolisch bekijken. De eik is de levensboom: de boom die energie geeft als verbinding tussen aarde en hemel. De samensmelting tussen de hemelgod (man) en de aardegodin (vrouw). De maretak gooit echter roet in het eten, ze neem de energie weg en verhindert de eenwording. De maretak is de schijnwereld. De druïde snijdt de maretak weg met een gouden sikkel, waarbij de sikkel symbool staat voor de man, het goud van de zon en de vorm verwijst naar de vrouw, de maan. Bij het wegsnijden van de maretak viel ze niet op de aarde (ze werd opgevangen in een doek) omdat ze de aarde-energie niet zou verstoren. De druïde is de verlosser die de energie tussen man en vrouw in de eik weer laat stromen.

De geheimen van kerst: de maretak
Photo by Matt Seymour on Unsplash

Kussen onder de maretak

De werkelijke herkomst en betekenis is een raadsel. Het is wel zo dat de maretak meestal ergens gehangen wordt waar je symbolisch een grens oversteekt (meestal in een deuropening). Aangezien de maretak toegang biedt tot de andere wereld, tussen twee werelden staat, zoals je hierboven kon lezen, overschrijd je bij het kussen een grens. Je treedt een andere wereld binnen, die van iemand anders. Je begeeft je in andermans energie. De maretak is de sleutel voor het ingaan van een nieuwe periode (een nieuw jaar, Janus, de Romeins god, een nieuwe relatie). Bij het kussen steek je de sleutel in het slot om het met enige verbeelding te zeggen. Of je deze laatste zin letterlijk, symbolisch of seksueel interpreteert, laat ik over aan de fantasie van de lezers.

Bij het nieuwe jaar kan je je dan ook volgende vragen stellen: met wie zou je een andere wereld willen binnentreden als je begrijpt wat ik bedoel :-)?
Wie zoen jij onder de maretak?

Vervolg: de geheimen van kerst: 1 januari

Please follow and like us:

De geheimen van kerst: de twee Jezuskinderen

Volgens auteur Hans Stolp zouden er twee Jezuskinderen geweest zijn. Dit is geen nieuwe theorie. Rudolf Steiner een Oostenrijks filosoof en esotoricus, oprichter van de antroposofie had dit al geschreven. Er zijn namelijk twee evangelies waarin het geboorteverhaal voorkomt.

Evangelie van Lukas


In het evangelie van Lukas is Jezus een kind van eenvoudige ouders die de nacht moeten doorbrengen in een stal, waarna herders het kind komen bezoeken. Dit is het herderskind dat geboren is op 25 december. Dit kind verwijst naar het aardse (herders), de natuur, het voelende.

Evangelie van Mattheus


In het evangelie van Mattheüs wordt Jezus geboren in een huis en wordt het bezocht door drie wijzen (de drie koningen) uit het Oosten. Zij schenken wierook, mirre en goud. Dit gebeurt op 6 januari. Deze Jezus is het koningskind, wat symbool staat voor het denkende, het geestelijke.

Nag Hammadi-geschriften

In de Nag Hammadi-geschriften die in 1945 gevonden zijn, zou er een verwijzing zijn naar de twee Jezuskinderen. Het koningskind en het herderskind kwamen samen, de aardse wijsheid en de geestelijke wijsheid. Volgens sommigen bij het bezoek aan de tempel, volgens anderen bij de doop in de Jordaan (doop van wijsheid, de geest daalde neer).

De geheimen van kerst: de twee Jezuskinderen
Jezus en Johannes de doper als kinderen – Joos van Cleve (1530) – Museum Catherijneconvent, Utrecht – bron: wikimedia

Jezus in de tempel

Lees maar eens de tekst over Jezus in de tempel (Lucas 2:40) met deze gedachte in het achterhoofd:
Zijn ouders reisden ieder jaar, bij gelegenheid van het paasfeest, naar Jeruzalem. En overeenkomstig het gebruik bij dit feest gingen zij opnieuw daarheen toen Hij twaalf jaar geworden was. Maar na afloop van die dagen bleef het kind Jezus, terwijl zij terugkeerden, in Jeruzalem achter, zonder dat zijn ouders het wisten. In de mening dat Hij zich bij de karavaan bevond, gingen zij een dagreis ver en zochten Hem toen onder familieleden en bekenden. Omdat zij Hem niet vonden, keerden zij al zoekende naar Jeruzalem terug. Pas na drie dagen vonden zij Hem in de tempel, waar Hij te midden van de leraren zat, naar wie Hij luisterde en aan wie Hij vragen stelde. Allen die Hem hoorden, waren verbaasd over zijn begrip en zijn antwoorden. Toen zij Hem daar opmerkten, stonden zij verslagen. Zijn moeder zei tot Hem: ‘Kind, waarom hebt Ge ons dit aangedaan? Denk toch eens met wat een pijn uw vader en ik naar U hebben gezocht.’ Maar Hij antwoordde: ‘Wat hebt ge toch naar Mij gezocht? Wist ge dan niet, dat Ik in het huis van mijn Vader moest zijn?’ Zij begrepen echter niet wat Hij daarmee bedoelde. Hij ging met hen mee naar Nazaret en was aan hen onderdanig. Zijn moeder bewaarde alles wat er gebeurd was in haar hart. En met de jaren nam Jezus toe in wijsheid en welgevalligheid bij God en de mensen.
Het lijkt wel om een persoonsverwisseling te gaan.

De twee soorten volgelingen van Noah

Er bestaat nog een theorie die beweert dat Noah na de zondvloed met zijn volgelingen naar Europa trok, waar de groep zich in twee zou gesplitst hebben. De ene trokken naar het zuiden, de anderen naar het noorden. Ze ontwikkelden elk een andere vorm om verbinding te maken met de geestelijke wereld, met de kosmos:
– de noordelijke: de Perzen (Zarathustra), Kelten en Germanen zochten de verbinding door astrologie, opkijken naar de kosmos. Daarin lazen ze af wat de goden van plan waren.
– de zuidelijke: de Egyptische mysteriestroom, waarbij de innerlijke weg centraal stond. Je moest je innerlijk verdiepen om in contact te komen met de geestelijke wereld, met de goden.

Herders en koningen

Zo zou je de herders en de koningen in het geboorteverhaal kunnen bekijken:
– de herders (Zarathustra was een herder) hebben een diepe kennis van de natuur, een innerlijke kennis. Zij vertegenwoordigen de zuidelijke mysteriën. Ze hadden een visioen gekregen dat Jezus geboren was, de nieuwe zonnekind dat de geestelijke volmaaktheid vertegenwoordigde.
– de koningen kwamen uit het Oosten, uit Perzië. Zij werden geleid door de sterren en vertegenwoordigen de noordelijke mysteriën. Ze wisten dat in het kind alle aardse wijsheid vervat was.
Persoonlijk denk ik dan, hoe mooi zou het zijn als beide stromingen gecombineerd worden: geestelijke volmaaktheid met aardse wijsheid gekruid?

Leonardo Da Vincie en Rafaël

Zou het kunnen dat zelfs Leonardo Da Vinci en Rafaël op de hoogte waren van de twee mogelijke Jezuskinderen? Kijk maar eens naar hun schilderijen.

De geheimen van kerst: de twee Jezuskinderen
Maagd op de rotsen – Leonardo Da Vinci- Louvre Parijs – bron: wikimedia

De geheimen van kerst: de twee Jezuskinderen
Madonna met de distelvink – Raphaël – Uffizi, Florence – bron: wikimedia

Zijn het Jezus en Johannes die op al deze schilderijen afgebeeld staan? Ze zouden elkaar volgens de Bijbel als kind niet ontmoet hebben. Of symbolisch de twee Jezuskinderen: het aardse en geestelijke verenigd? Wie zal het met zekerheid zeggen? Dit is gewoon één van de mysteries, één van de geheimen van kerst. Aan de lezer om zelf zijn oordeel te vellen.

Vervolg: de geheimen van kerst: de maretak

Please follow and like us:

De geheimen van kerst: de kalkoen

Waarom eten we kalkoen met kerst? Dat komt door de Amerikanen en Canadezen die ons bevrijd hebben na WO II. Ze leerden ons niet alleen chocolade en ijscrème eten. Eigenlijk zouden vooral de Duitsers de kalkoen opgepikt hebben en onze soldaten die in Duitsland lagen, zouden de kalkoen naar hier gebracht hebben. Waardoor hij vanaf de jaren zestig op tafel en in het kookboek van de Boerinnenbond verschijnt. Zoals kerst ook vooral sinds de jaren zestig zo’n groot feest is geworden. Wij namen gewoon de menu van Thanksgiving over. Voordien werd er gewoon kip gegeten bij kerst.

De eerste Europeaan die een kalkoen zag zou Columbus geweest zijn bij de ontdekking van Amerika in 1492. Hij dacht in India te zijn, dus kreeg de vogel de naam tuka, het woord voor pauw. Ons woord kalkoen komt van ‘Calicut-hoen’, een verwijzing naar Calicut in Zuid-India. Ook het Frans verwijst naar India: dinde of dindon. In het Engels is het woord turkey een verwijzing naar Turkije. Omdat ze de kalkoen in de zestiende eeuw naar Engeland brachten. Een vogel die ze ontdekten door de Turkse handelaars in de Levant rond de Middellandse Zee.

In Portugal noemt de vogel peru omdat de Spaanse conquistador Henando Cortès die de kalkoen leerde kennen tijdens zijn verovering van Mexico in 1519, een aantal exemplaren naar Spanje stuurde. Daarom ontdekte ook het Portugese hof de kalkoen, maar zij dachten dat de kalkoen van de Inca’s kwam, vandaar de naam peru als verwijzing naar Peru.
(bron: https://www.nieuwsblad.be/cnt/g181659ea)

In de video hieronder krijg je meer uitleg waarom de kalkoen in Amerika zo populair werd met Thanksgiving.

Vervolg: de geheimen van kerst: de twee jezuskinderen

Please follow and like us:

De geheimen van kerst: de onnozele kinderen

Vandaag 28 december zijn we de dag van de onnozele kinderen in de volksmond. Hoe komt dit? Het is een verwijzing naar de beslissing van de Romein Herodes, de bestuurder van Palestina om alle kinderen jonger dan 2 jaar te vermoorden. Zo wou hij vermijden dat Jezus hem ooit zou onttronen. Jezus ontsnapte aan de moordpartij want Maria en Jozef waren al gevlucht naar Egypte. Of dit echt gebeurd is, weet men niet. Het staat vermeld in het evangelie van Matteus. Herodes heeft wel echt bestaan, hij regeerde van 37 tot 4 voor Christus en liet zijn kinderen vermoorden om te vermijden dat ze hem van de troon zouden verdrijven. De viering op 28 december is een verwijzing naar een Romeins feest waarbij de rollen eens werden omgekeerd: slaven werden meester en omgekeerd, later mochten kinderen op die dag eens de baas zijn of zelfs eens kinderbisschop zijn.
(bron: vrtnws – 28/12/2017)

De geheimen van kerst: de onnozele kinderen
Pieter Bruegel – Kindermoord te Bethlehem – Kunsthistorisch Museum Wenen – bron: wikimedia

Er klopt iets niet

Maar er klopt iets niet. Het is merkwaardig dat deze dag gevierd wordt op 28 december. Volgens het evangelie van Matteus, de enige die over de kindermoord bericht, besliste Herodes dit pas nadat de drie wijzen op bezoek waren geweest, dus na 6 januari. Waarom wordt deze dag dan gevierd op 28 december? Om de kerstperiode op te vullen met feestdagen? Nee, ik vermoed dat er een andere reden is.

Het zuivere, de rebis

Onschuldige kinderen is in de alchemie en esoterie ook een verwijzing naar het zuivere, het Zelf. De samenvoeging van maan (vrouw) en zon (man). De rebis is een ander woord dat gebruikt wordt voor het kind of het eindwerk, het magnus opus van de alchemisten. Dus dan zou de kindermoord een verwijzing kunnen zijn naar de moord op de ‘ingewijden’ in de geheime leer. Rebis verwijst ook naar Mercurius, de boodschapper van de goden, in de zin van de vereniging van het bewuste en het onbewuste (de goden). Was het een moord op wie de geheime leer kende?

De vlucht naar Egypte


Vergezocht? Misschien. Maar Jezus ontsnapt doordat zijn ouders naar Egypte vluchten. Waarom Egypte? Egypte, de bakermat van allerlei kosmische geheimen, eeuwenoude kennis en de oorsprong van allerlei rituelen en spirituele elementen die door andere godsdiensten zijn overgenomen (denk maar aan Isis met haar zoon Horus die gelijkt op Maria met Jezus). Op 28 december vierden de Egyptenaren de wedergeboorte van Osiris, de echtgenoot van godin Isis als Sokaris, de stralende zon die nieuw leven brengt.
Osiris was de god van het dodenrijk, een maangod, landbouw- en vruchtbaarheidsgod (bron: https://www.ancient.eu/osiris/). Hij was diegene die besliste bij de weging van het hart van een gestorvenen met een veer door de godin Maät wat je lot was na je dood. Iedere overledene moest deze weging van het hart ondergaan. Je hart wordt op een weegschaal geplaatst, de veer van Maät is het tegengewicht. Als je hart bezwaard is door wandaden, slaat de weegschaal door en wordt je hart opgegeten door de demones Ammut. Zij had de kop van een krokidil, het lijf van een leeuw en het achterlijf van een nijlpaard. Je hield op te bestaan, het meest verschrikkelijke wat je kon overkomen. Als het oordeel gunstig was, werd je voorgeleid voor Osiris waarna je kon herboren worden.
(bron: https://www.kemet.nl/maat/)

De geheimen van kerst: de onnozele kinderen
Het dodenboek van Tajoeheryt,
Rijksmuseum van Oudheden, Leiden -bron: www.kemet.nl

Egypte en Hermes Trigsmegistus

Egypte was ook de plaats waarvan Hermes Trismegistus afkomstig is. De spirituele leraar waarover esoterische, gnostische, alchemistische verenigingen of de Rozekruisers veel praten. Hermes zou een spiritueel leraar geweest zijn, die echter vaak vereenzelvigd wordt met de Egyptische god van de kosmos en kennis Toth (hij zou een kleinzoon geweest zijn), met Hermes, de Griekse god die boodschapper was van de goden of de Romeinse tegenhanger Mercurius. Hermes Trismegistus zou geleefd hebben ten tijde van Mozes (die ook al in Egypte leefde). Hij zou aan de wieg gestaan hebben van de Griekse filosofie als leermeester van Pythagoras, van de Joodse en dus ook van de christelijke religie. In de vondsten in 1945 van de Nag Hammadi-geschriften, gevonden nieuwe evangelieteksten, zou Hermes ook vermeld worden. Dus is hij mogelijk de bron van veel wijsheid en kennis.

Ingewijde in een geheime leer?

Ik vraag me dus af of 28 december geen symbool staat voor de ‘moord’ op ingewijden in een geheime leer, waar Jezus als enige aan ontsnapt door in Egypte zijn jeugd door te brengen. Of met andere woorden: op zijn beurt een inwijding te krijgen in een geheime leer geleerd in Egypte om hem voor te bereiden op zijn latere taak. Dat die dag dan op 28 december geplaatst is, de dag van de wedergeboorte van Osiris die beslist in de procedure van het wegen van het hart wie zuiver, onschuldig is en wie niet, lijkt een wel zeer merkwaardig toeval. Zo onschuldig lijkt de kindermoord dus niet te zijn, maar een heel andere betekenis te verbergen.

Afweging

Of misschien moeten we 28 december gewoon gebruiken om eens stil te staan bij de effectieve moorden die in de hele wereld gebeuren op onschuldige kinderen? Afwegen wat ons hart bezwaart. Zowel letterlijke moorden als figuurlijke moorden door kinderen in armoede of zonder onderwijs te laten opgroeien. Een dag om eens stil te staan bij al die kinderen die in de loop der tijden verdwenen zijn zonder een spoor achter te laten. Een dag om stil te staan bij de kinderen op de vlucht. Zoals Jezus ooit moest vluchten naar Egypte.

Wie meer wilt weten over Hermes Trismegistus, kan de video hieronder bekijken waarin Jacob Slavenburg uitleg geeft over Hermes Trismegistus (duur: 12 minuten).

Vervolg: de geheimen van kerst: de kalkoen.

Please follow and like us:

De geheimen van kerst: de astrologische betekenis van het kerstverhaal

Wij zien de zon als een hemellichaam, maar in oudere tijden was de zon veel meer dan dat. De zon was de vertegenwoordiger van God, de 12 sterrenbeelden waren de plaatsen waarlangs de zon reisde. In Egypte was Horus de zonnegod. Hij werd verwekt via zijn moeder Isis terwijl zijn vader Osiris dood was (dus een soort onbevlekte ontvangenis), de gelijkenis met Jezus en Maria kan je wellicht ook wel zien. En zo zijn er nog gelijkenissen met andere goden, zoals bijv. Krishna, Dionysus, Mithra, enzovoort. Wie de video hieronder bekijkt, leert hier meer over.

De astrologische betekenis van het kerstverhaal

Het kerstverhaal heeft ook een astrologische betekenis : op 24 december zie je Sirius, één van de helderste sterren in het Oosten, die één lijn vormt met drie andere sterren uit de ster Orion die na elkaar liggen. Deze drie sterren worden de Drie Koningen genoemd. Sirius en deze drie sterren wijzen naar de plaats waar de zon opkomt op 25 december: de geboorte van de zon (Jezus, God’s zoon, ‘son’, sun, de zoon/zon van God). Maria is het sterrenbeeld Virgo (maagd), waarnaar ook verwezen wordt onder de naam ‘huis van het brood’, dezelfde betekenis als de naam Bethlehem (betekenis: huis van brood). Bethlehem verwijst dus naar het sterrenbeeld maagd, niet noodzakelijkerwijs naar een plaats op aarde.

De zon en het zuiderkruis tussen 22 en 25 december

En wist je dat de zon, die op zijn laagste punt staat op 22 december, gedurende 3 dagen bijna lijkt stil te staan: een periode waar de zon in de buurt van het sterrenbeeld met de naam ‘het zuiderkruis’ of een verwijzing naar het kruis. Op 25 december begint de zon met 1 graad noordelijker te bewegen om helderder te schijnen en warmte te geven zodat de lente dichterbij komt.

Dus de zon is gestorven op het zuiderkruis om na drie dagen terug op te staan, te herrijzen. Is het dan geen toeval dat Jezus, de zoon van God, de zon (zie vorige blogpost over de kerststal), geboren uit een maagd in Bethlehem gekruisigd wordt om na 3 dagen te herrijzen? De onderstaande video legt het uit.

Vervolg: de geheimen van kerst: de onnozele kinderen.

Please follow and like us:

De geheimen van kerst: A Christmas Carol (Charles Dickens)

Kerstverhalen, ze blijven inspireren. Eén van de meest inspirerende kerstverhalen vind ik A christmas carol van Charles Dickens. Bovendien is het een tijdloos verhaal. Je kan het verhaal net zo goed in de huidige tijd situeren: ook onze maatschappij kent armoede, zieke kinderen waarvoor onvoldoende opvangmogelijkheden bestaan (denk maar aan de wachtlijsten voor opvang mindervaliden of jeugd in moeilijkheden), de ‘heilige’ mantra van geld en materieel bezit, enzovoort… Neen, zoveel is de mens helaas niet veranderd.

Het verhaal

Maar hoe gaat dat verhaal weer? Heel het verhaal vertellen zou iets te ver leiden, samengevat gaat het over Ebenezer Scrooge, een oude, verbitterde vrek die enkel geïnteresseerd is in geld, materieel bezit en rijk worden. Op de nacht voor kerstmis krijg hij het bezoek van 3 geesten: de geest van het kerstmisverleden, de geest van het kerstmis van nu en de geest van de kerstmis van de toekomst. Maar eerst komt zijn oude zakenpartner Marley, die 7 jaar voordien gestorven is op bezoek om hem te waarschuwen. Want Marley zwerft al jarenlang rond op de aarde, een zware ketting meesleurend, omdat hij te weinig empathie en naastenliefde getoond heeft tijdens zijn leven. Als Scrooge zijn leven niet betert, zal hij zelf ook rusteloos rondzwerven na zijn dood. Het bezoek van de drie geesten kan Scrooge helpen als hij goed naar hun boodschap luistert. De geest van het kerstmisverleden toont Scrooge zijn eigen verleden, hoe hem dit beïnvloed heeft en gebracht tot waar hij nu is. De geest van het kerstmis van nu toont hem de kerstvieringen bij zijn eigen familie en bij een werknemer van hem, Cratchit die een kreupele zoon Tiny Tim heeft, die wellicht een vroegtijdige door zal sterven. De geest van het kerstmis van de toekomst toont Scrooge hoe de mensen over hem denken als hij zelf gestorven is. Scrooge komt tot inkeer, hij doet een gulle gift aan zijn werknemer Cratchit, kortom hij beter zijn leven.
Wie het volledige verhaal wil lezen (in het Engels), via deze link kan je het volledige verhaal dowloaden: http://www.gutenberg.org/files/46/46-h/46-h.htm

Armoede toen en nu

Dickens was verontwaardigd over de armoede in de maatschappij tengevolge van de industriële revolutie en de manier waarop kinderen werden behandeld. Hoe kinderen behandeld worden, toont immers de kern hoe een maatschappij met mensen omgaat. Zo is het nog altijd. Sommige dingen veranderen helaas niet. Sommige verhalen zijn inderdaad tijdloos, hoe jammer het ook is. In de video hieronder lees je meer over de omstandigheden hoe het verhaal tot stand kwam, met nog eens een samenvatting van het verhaal.

The origins of A Christmas Carol

Merry of happy christmas?

Terwijl ik deze tekst typ, vroeg ik me af hoe het komt dat we ‘Merry Christmas’ zeggen en niet ‘happy christmas’, zoals we wel ‘happy new year’ of ‘happy Easter’ zeggen?
“A Merry Christmas and a Happy New Year to You” kwam voor het eerst voor op een kermiskaart in 1843. Maar het zou al veel ouder geweest zijn, namelijk in 1534 schreef Thomas Cromwell al “And this our Lord God send you a merry Christmas and a comfortable, to your heart’s desire”.
1843 was ook het jaar van de publicatie van A Christmas Carol van Dickens. ‘God Rest Ye Merry, Gentlemen‘ was een lied uit 1833 waarnaar Dickens verwees in A Christmas Carol:
God bless you, merry gentleman!
May nothing you dismay!
werd gezongen voor Scrooge, maar Scrooge deed de zangers vluchtten door een slag met een liniaal.

Pentatonix – God Rest Ye Merry, Gentlemen

De betekenis van ‘merry’

Dus zegent God enkel de ‘merry’ gentlemen, maar wat is dan de betekenis van ‘merry’. Merry is immers niet hetzelfde als happy: happy is vrolijk, gelukkig, maar ‘merry’ is een innerlijke staat van geluk, van vreugde. Het is intenser, komt van binnenuit. Zoals je het feest van kerstmis ook van binnenuit zou moeten voelen. Etymologisch zou merry, merrie, mery, merie, mirie, myrie, murie, merige, myrige, mirige, myrege afkomstig zijn van het proto-Germaanse murquz dat kortstondig betekent. Kortstondige momenten van innerlijke vreugde en geluk. Net zoals kerstmis niet eeuwig blijft of ons leven een aaneenschakeling is van korte momenten van geluk. Het zijn nog altijd de kleine dingen die het doen.

Zoals een mooi, tijdloos verhaal dat ons er nog eens aan herinnert dat er nog veel werk te doen is om armoede de wereld uit te helpen en kinderen die het niet zo getroffen hebben nog altijd alle hulp kunnen gebruiken. Wellicht had Charles Dickens nooit verwacht dat het verhaal dat hij in 1843 schreef in 2019 nog altijd actueel zou zijn.

bronnen: https://www.phrases.org.uk/meanings/merry-christmas.html https://www.etymologynerd.com/blog/brief-merriment

Vervolg: de geheimen van kerst: de zon en de sterren.

Please follow and like us: