De geheimen van kerst: de maretak

De maretak, mispel of mistletoe, bekend omdat je diegene zou moeten kussen die er onder staat. Maar wist je dat de maretak vroeger door de druïden gebruikt werd? De maretak groeit als een soort parasiet op de eik. De eik was de heilige boom voor de druïden en de maretak groeide er niet zo vaak op. Was er een maretak te vinden op de boom, dan verzamelden de druïden zich om dit godsgeschenk met een ceremonie te oogsten. De maretak staat symbool voor dag 0, de dag tussen de jaren. Dus ideaal om er vandaag een blogberichtje over te maken. Dag 0 is de magische dag die zich buiten het tijdswiel bevindt. Wellicht vond men dit omdat de maretak op een andere boom groeit en zo’n beetje lijkt te zweven tussen aarde en hemel, hij heeft immers geen wortels in de aarde.

De maretak was volgens de druïden de sleutel om uit de werkelijkheid te ontsnappen. Mare verwijst naar zee of naar mara, een ander woord voor ingewijde of mater, moeder, materie. Maar houdt ook verband met het woord nachtmerrie. Een nachtmerrie werd vroeger een mare genoemd. Een mare was een vrouwelijke demon die zich op slachtoffers zette, te drukken om ze zo ’s nachts te beroven van hun energie. Een maretak neemt immers ook energie weg van de boom waarop ze groeit. Druïden gebruikten de maretak voor allerlei rituelen, misschien omdat er werd geloofd dat zij speciale energie bezat en toegang bood tot de andere wereld. De maretak als sleutel om poorten te openen. Ze gebruikten de maretak voor genezingen. Merkwaardig want de maretak is giftig.

Je kan de maretak ook symbolisch bekijken. De eik is de levensboom, de boom die energie geeft want een verbinding tussen aarde en hemel. De samensmelting tussen de hemelgod (man) en de aardegodin (vrouw). De maretak gooit echter roet in het eten, neem de energie weg of verhindert de eenwording. De maretak is de schijnwereld. De druïde snijdt de maretak weg met een gouden sikkel, waarbij de sikkel symbool staat voor de man, het goud voor de zon. Bij het wegsnijden met de maretak de aarde niet raken (ze werd opgevangen in een doek) omdat ze de aarde-energie niet zou verstoren. De druïde is de verlosser die de energie tussen man en vrouw, in de eik, weer laat stromen.

Photo by Matt Seymour on Unsplash

Dat de maretak gebruikt wordt om onder te kussen, hoe dat komt is een raadsel. Het is wel zo dat de maretak meestal ergens gehangen wordt waar je symbolisch een grens oversteekt (meestal in een deuropening). Aangezien de maretak toegang biedt tot de andere wereld, tussen twee werelden staat, overschrijd je bij het kussen een grens. Je treedt een andere wereld binnen, die van iemand anders. Ja, je begeeft je in andermans energie. De maretak is de sleutel voor het ingaan van een nieuwe periode (een nieuw jaar, Janus, de Romeins god, is de god met twee gezichten, vandaar januari). Bij het kussen steek je de sleutel in het slot om het met enige verbeelding te zeggen, je kan dat ook seksueel bekijken.

Bij het nieuwe jaar kan je je dan ook volgende vragen stellen: met wie heb je je nog niet verzoend? Of moet wie zou je een andere wereld willen binnentreden als je begrijpt wat ik bedoel :-)?
Wie zoen jij onder de maretak?

Vervolg: de geheimen van kerst: 1 januari

De geheimen van kerst: 25 december of de viering van Mithras, de zonnegod uit Perzië

De wereld is met elkaar verbonden. Onbewust zijn we allemaal met elkaar verbonden. Dat kan je vooral terug vinden in de oude mythologieën, legendes en verhalen. Onlangs las ik dat er moord en brand werd geschreeuwd omdat kerst een ‘Vlaamse’ traditie was waar niet mocht aan geraakt worden. Kerst komt echter in vele culturen voor. Bovendien moet je eens kijken waar de datum van kerstmis vandaan komt. In de Bijbel vind je nergens de datum waarop Jezus zou geboren zijn. Lees de Bijbel maar eens, je zal de datum (net als de data van andere kerkelijke feestdagen overigens) niet tegenkomen. Want kerstdag werd door de eerste christenen ook totaal niet gevierd. Pas in het jaar 137 maakte paus Hyginus in Rome van de geboorte van Christus een heilig feest, maar dan nog was de datum van 25 december nog niet bepaald. Dit gebeurde slechts later, in de derde eeuw werd een voorstel geformuleerd om de geboorte van Christus op 25 december te vieren, maar dat viel niet in goeie aarde bij de paus, want dat was de dag waarop de Romeinen hun uit Perzië afkomstige zonnegod Mithras vierden. Mithras, Mitra, Meitros, Mihr, Mehr of Meher zijn benamingen waaronder deze zonnegod voorkomt in Europa of Azië. Hij was een zonnegod afkomstig uit Perzië (Mithra uit het Zoroastrisme), alhoewel het niet zeker is dat hij louter een zonnegod was (Mithras lijkt overigens ook op de Vedische Mitra, de zonnegod uit het Hindoeïsme). Hij werd wel vaak afgebeeld met Sol, de werkelijke zonnegod, de zon, waarvoor toeval of niet ook op 25 december Sol Invictus (de onoverwinnelijke zon) werd gevierd. Hij werd soms afgebeeld met een groenblijvende boom (hé, daar heb je de kerstboom of levensboom opnieuw). Sommigen beweren dat zijn moeder, net als Maria, ook maagd zou geweest zijn, terwijl volgens andere bronnen Mithras zou geboren zijn uit een rots.

Bron: wikimedia commons

Zijn cultus was een mysteriecultus, die vooral door Romeinse soldaten geliefd was. De rituelen vonden plaats in donkere, onderaardse, met rook gevulde ruimten, waarbij de volgelingen via een aantal initiaties werden ingewijd in de geheimen van de Mithrascultus.  Tempels zijn gevonden in Rome, Engeland, Dalmatië, Griekenland, Egypte, Syrië, zelfs Nederland (onder de hervormde kerk in Elst), vaak in de buurt van water omdat water gebruikt werd bij rituelen.

Mithras wordt vaak afgebeeld met een stier die hij slacht, waarbij de resten door hem en de zon vaak worden opgegeten. Dit is de verbondenheid met de kosmos die wordt uitgebeeld want door de omliggende figuren lijken de afbeeldingen vaak een afspiegeling van de ruimte: de stier is het sterrenbeeld Taurus, de hond Canis Minor, de slang Hydra, de raaf Corvus en de schorpioen Scorpio. Sterren, de maan en de zon vervolledigen vaak het plaatje in de kunst waarop Mithras terug te vinden is.  Het blijft verwonderen hoeveel de “oude” volkeren wisten van de ruimte, zoveel dat zij op aarde afbeeldingen van de ruimte maakten.


bron: Ulansey, M., The Origins of the Mithraic Mysteries: Cosmology and Salvation in the Ancient World

Maar nu terug naar 25 december. Een datum die overigens soms ook wordt vermeld als geboortedagen van de Egyptische god Osiris (alhoewel bij Osiris ook 28 december wordt genoemd als dag van hergeboorte) of de drankgod Dionysus/Bacchus. Hé, dat lijk mij wel logisch, een drankgod op 25 december, vandaar dat kerst ook één van die dagen is dat er veel drank vloeit. Drank vloeide ook op dezelfde dag wegens de Saturnaliafeesten, feesten van overvloed en vrede ter ere van Saturnus.  In 325 werd op aangeven van keizer Constantijn 25 december het feest van de geboorte van Christus, wat gemakkelijk was omdat op die dag zowel Sol Invictus als Mithras werd gevierd. De kalender van Philocalus in 354 officialiseerde dit. Uiteindelijk was het keizer Theodosius die in 391 het Christendom als staatsgodsdienst verhief en alle andere cultussen verbood.  

Nu begrijp ik de lichtjes in de kerstboom: ze hangen er ter ere van Mithras of Sol Invictus, ter ere van de “oude” lichtgoden. Dus als je nog eens hoort of leest over ‘het gebrek aan eerbied voor onze kersttradities’, denk dan eens aan de oude god Mithras, afkomstig uit Perzië of Sol Invictus, de zon, vereerd door de Romeinen. Want de zon, die schijnt voor iedereen, overal ter wereld, zeker op kerst. Hoe vredevol zou het op aarde zijn, moesten verschillen gelijkenissen zijn, juist daarom zijn geschiedenis, verhalen en mythologieën zo belangrijk: zij onderstrepen de gelijkenis, niet het verschil.

Vervolg: De geheimen van kerst: het joelfeest van de Germanen.

10 boeken om te lezen als je wilt schrijven

Als je schrijft, twijfel je. Wat schrijf je best ? Welke structuur ? Hoe schrijf ik dialogen ? Welke blunders wil ik vermijden ? Veel vragen, dus ga je op zoek naar antwoorden. Deze boeken over schrijven zijn een hulp voor een beginnend schrijver.  Want als je zin hebt in schrijven, moet je het niet uitstellen, maar moet je het gewoon doen. Nu. Dus je kan starten met naast het schrijven, enkele boeken over schrijven te lezen. Want zoals Stephen King schrijft : je kan maar veel schrijven als je veel leest.

Over leven en schrijven – Stephen King

Dit boek is deels een autobiografie, deels een schrijfcursus. King vertelt over zijn werkwijze, waar hij zijn ideeën vandaan haalt, contacten met uitgevers op een toegankelijke manier. Wat hij vertelt, doet hij op een praktische manier : schrijftempo, gebruik van bijwoorden, passieve zinnen, enzovoort… Hij doet je zin krijgen in schrijven.

Onder de motorkap van het schrijverschap (De blokkade – Het geheim van een schrijver) – Renate Dorrestein

In Onder de motorkap van het schrijverschap zijn twee  boeken gebundeld die Renate Dorrestein wijdde aan het lezen, het schrijven en haar writer’s block: Het geheim van de schrijver en De blokkade. Samen zijn ze een handleiding voor lezers, een literaire autobiografie, een nuttig handboek voor beginnende schrijvers. Ook als je kampt met een  schrijversblock.  Het boek gaat over de reis die je als schrijver aflegt, samen met je verhaal. De boeken zijn deels een autobiografie, deels een handboek. Wat soms het lezen niet zo gemakkelijk maakt. Maar als je wilt weten welke weg een schrijver aflegt, met enkele tips die je er uit kan halen, dan is dit een geschikt boek.


Storytelling in 12 stappen – Mieke Bouma

Dit is een praktische schrijfgids hoe je in 12 stappen sterke plots maakt en levensechte personage ontwikkelt. Er staan oefeningen in en praktische opdrachten. Helaas heb ik dit boek maar onder handen gekregen toen mijn verhaal bijna af was. Ik ben van plan het te gebruiken voor een volgend boek. Zij baseert zich op de boeken van Joseph Campbelle waarvan ik de boeken las tijdens het maken van mijn boek. In het boek staan veel voorbeelden, zodat dit niet enkel inspiratie biedt voor would-be-schrijvers, maar ook voor wie graag verhalen of films analyseert.

Durf te schrijven – Carry Slee

De bekendste kinderboekenschrijfster van Nederland deelt haar geheimen over het schrijven. Inspiratie : hoe krijg je dat ? Hoe zorgt dit er voor dat je zelf de pen opneemt om te schrijven ? Hoe maakt je je personages boeiend ? Hoe start je een verhaal ? Hoe maak je een boek spannend, ontroerend  ? Het boek bevat enkele opdrachten die je op weg kunnen helpen. Een grappig opgevat boek door de illustraties en enkele leuke anekdotes.

Het boek is ook geschikt voor kinderen boven de 14 jaar.

Hoe schrijf ik een bestseller ? – Maria Genova

Maria Genova heeft al jaren workshops aan beginnende schrijvers en heeft enkele bestsellers op haar naam staan. In haar boek geeft ze 101 onmisbare tips en de meeste gemaakte fouten. Want uit fouten leer je. In het eerste deel geeft ze enkele blunders weer van bekende schrijvers, het leren omgaan met kritiek en valkuilen voor beginners. Het tweede deel is eerder praktisch met tips voor het schrijven zelf, het vinden van een uitgever en het creëren van media-aandacht voor je boek. Er staan ook een aantal schrijfoefeningen in. Achteraan het boek vind je een cadeauvoucher voor een workshop.

De wil, de weg – Jan Brokken

Jan Brokken geeft les aan jonge schrijvers. Hij put uit zijn eigen ervaring als schrijver en journalist. Uit interviews van tientallen schrijvers in binnen- en buitenland heeft hij een aantal praktische tips neergeschreven. Het boek gaat zowel over film als boeken,  het hele gamma dat bestaat aan proza en beeld. Zijn adviezen zijn zeer gedetailleerd : waar zet je een komma, wat is de beste zinslengte, enzovoort…

Het hoe – Jan Brokken

Een vervolg op het vorige boek. Maar dit boek gaat eerder over de opbouw van een verhaal, van een boek. Wat is de structuur die je het beste volgt, welke stijl werkt het best en hoe sluit je een verhaal goed af. Schrijven kan je leren, als je er aanleg voor hebt. Niet enkel voor een beginnend schrijver, maar voor iedereen die graag met taal omgaat.


Alweer een bestseller – Paul Sebbes & Willem Bisseling

Als je niet weet hoe te beginnen aan een boek, vind je hier praktische tips. Ook voor het vinden van een uitgever of het onderhandelen van een contract. Hoe maak je je boek spannend ? Hoe zorg je ervoor dat je personages spannend zijn ? Wat is een plot ? Veel vragen waarop zij een antwoord geven. Veel lezen, jezelf zijn en literaire trends volgen, zijn maar enkele van de vele adviezen.  Vooral als je je manuscript aan een uitgever wilt voorleggen, moet je dit boek gelezen hebben.

Schrijfwijzer – Jan Renkema

Dit is een klassieker die bij elke schrijver in de kast zou moeten staan. Het boek geeft een antwoord op bijna alle vragen waar je als schrijver mee kunt worstelen. Van het vinden van goede synoniemen tot spelling.  De ‘Schrijfwijzer’ geeft antwoorden op vragen over tekstkwaliteit, structuur, algemene taalkwesties, spelling en leestekens. Op de bijbehorende website kan het boek makkelijk doorzocht worden. Daarnaast is er extra materiaal: in de vorm van videopresentaties, een vragen top 33, oefeningen, enzovoort…

Dagelijkse rituelen – Mason Currey en Eva Hoeke

In dit boek lees je over de dagelijkse routines van bekende schrijvers. Alle obsessies, gewoontes en routines zijn in dit boek verzameld. Het zet je in ieder geval aan om zelf een routine te ontwikkelen. Andy Warhol, Albert Einstein, Stephen King, Franz Kafka, Vincent Van Gogh, Maya Angelou, Beethoven, enzovoort… Niet enkel schrijvers, maar andere creatievelingen komen aan bod in dit boek.

Rep je naar de boekenwinkel of de bibliotheek om deze boeken te kopen. Wil je kopen via het internet ? Via deze pagina kan je gemakkelijk al de hier vermelde boeken kopen (scroll naar beneden in het oranje gedeelte).

Het derde geheim van de OLV-kerk te Lissewege : de groene mannen

Een nieuwe video over verborgen symboliek OLV kerk Lissewege : de groene mannen. Groene mannen worden al eeuwenlang gebruikt. Zij verwijzen naar een mannelijke vruchtbaarheidsgod, naar een bosgeest. Sommige beweren dat het groene masker (masca) zou verwijzen naar de geestenwereld : wie gemaskerd is, verkeert in de geestenwereld (cfr. carnaval was een feest om de boze geesten van de winter te verjagen of halloween). Verschillende volkeren vereerden de groene man, die vaak te maken had met inwijdingsrituelen van jonge mannen (cfr. jack-in-the-green in Engeland – Robin Hood zou ook ermee verbonden zijn). De groene man kan gebaseerd zijn op de Romeinse god, Dionysus of de Egyptische god Osiris. Groen is etymologisch verwant met groei, wat niet verwonderlijk is voor een verwijzing naar een vruchtbaarheidsgod. In oude kerken zitten ze vaak ergens verborgen of op hoge plaatsen. Rosslyn Chapel, één van de plaatsen die vernoemd wordt als bergplaats van de Heilige Graal van de tempeliers zijn er honderd groene mannen verstopt. In de verhalen van Koning Arthur kwam er vaak een groene ridder voor. 
Wat heeft dit te maken met de kerk in Lissewege : Walram Rombout heeft groene mannen, die je kan herkennen als een gezicht bestaande uit bladeren verwerkt in de preekstoel en in het orgel (naast de engelen die op een hoorn blazen).

Wil je meer weten over groene mannen ? Je kan altijd een lezing op maat vragen, zie deze pagina.

Foto’s : Bruno Jacxsens

Het tweede geheim van de OLV kerk van Lissewege: de duivel in het kerkorgel

In de thriller ‘Niets is wat het lijkt. Het witte dorp’ kan je lezen dat er symboliek verborgen is in de kerk van Lissewege. Een tweede onthulling.

Een eerste tipje van de sluier welke symboliek verborgen zit in de OLV kerk in Lissewege. De oude Belgen waren Keltische stammen, het is dan ook niet te verwonderen dat het Christendom Keltische elementen heeft overgenomen. En dat kan je zien in de kerk van Lissewege. De Kelten hadden druïden die de rol van ‘priester’ vervulden, zij behoorden tot de elite, hadden veel aanzien, bestudeerden de sterren, traden op als rechter, bezaten kennis, genazen en hielden toezicht op religieuze activiteiten. Hun kenteken was een eikenblad. Het Indo-Europese woord ‘dru’ betekent overigens eik. Zij waren kenners van de eik, de levensboom. Een andere verklaring voor het woord druïde is ‘dru-id’, zeer wijs. In Lissewege is er één grote pilaar waar je 3 eikenbladeren kan zien op kleine pilaren, heel hoog verstopt. Nergens anders vind je een eikenblad. Nu je weet wat de rol van een druïde was, mag je drie keer raden om welke pilaar het gaat.

Meer geheimen worden ontsluierd in de thriller ‘Niets is wat het lijkt. Het witte dorp.’ 

Dit is hem dan, iets duidelijker. Een duivelsfiguur in het kerkorgel in Lissewege. Als je goed kijkt, zie je twee kleine…

Slået op af Bo VickeryFredag den 2. august 2019