Blog

De geheimen van kerst: kater

Na Nieuwjaar zou je wel eens een kater kunnen hebben. Zo’n zin daarmee trap je een open deur in. Dat weet ik. Maar waarom noemen we dit ‘een kater hebben’? Dat zijn van die vragen die ik me dagelijks stel. Zeker als ik mijn kater zie. Voor alle duidelijkheid: mijn kat, niet mezelf. Het woord zou afkomstig zijn van het Duitse ‘Katarhh’, wat slijmvliesontsteking of verkoudheid betekent. Ofwel komt het van een oude biersoort die Kater werd genoemd, wie er van dronk zou zich de dag nadien slecht gevoeld hebben. Besoffen wie ein Kater of as sick as a cat, ja, uitdrukkingen die verband houden met het hebben van een kater komen niet alleen bij ons voor. (bron: www.historiek.net)

Maar toch vond ik deze uitleg onvoldoende. Ja, ik stel me veel vragen. Ook als ik het gevoel heb dat iets niet volledig is of niets alles zegt. Een mooie eigenschap natuurlijk als je veel wilt schrijven. Je kan dan hele pagina’s vol schrijven. Maar toch ook lastig soms. Waar was ik? Kater. Mij doet dat woord denken aan catharsis, een zuivering of reiniging die een therapeutisch effect heeft. Zo is het soms wel eens met dronkenschap, het heeft een zuiverend effect want je voelt een roes, de dag nadien voel je je anders. Soms ellendig dat wel, maar toch anders. Kan het zijn dat dit effect als een reiniging werd beschouwd?

Of is het een verwijzing naar de feesten in Boebastis (Egypte), waar de Egyptische godin Bastet, die werd afgebeeld met een kattenhoofd, werd vereerd. Bastet was de godin van de vreugde van het leven, muziek en dans. Die feesten gingen gepaard met het rijkelijk vloeien van de wijn. Volgens Herodotus kwamen er tot 700.000 mensen op af. Hij beschreef dat vrouwen schunnige taal gebruikten en zelfs hun rok opheffen. Ja, dat klinkt wel als iets dat iemand zou doen als ze boven hun theewater zijn. De kat had een goddelijke status, ze was symbool van de maan en van de godin Isis. Ze hielpen de mens tegen de duistere vijanden van het licht. Volgens mij zijn ze dat nog altijd niet vergeten. Ik vermoed dat de kennis over hun goddelijke status van generatie op generatie tussen katten wordt overgedragen:-). Vandaar dat wij mensen altijd ten hunne dienste moeten staan. Maar je kan het ook anders bekijken: ze beschermen de farao, de koning. Dus kat in huis, kan je je een koning voelen. Jammer voor wie geen kat heeft, je bent niet van koninklijke bloede. Het woord kat komt overigens van het Latijnse cattus en jawel hoor, uit Noord-Afrika en gaat terug op, bijvoorbeeld, het Nubische kadis of het Berbers kaddiska. Misschien verwijst het woord kater dan gewoonweg naar de feesten van Bastet met hun overvloed aan wijn?

Bronzen beeld van kat uit Egypte – bron: www.ancient.eu

Meer zelfs, volgens Fulcanelli, de laatste alchemist van de twintigste eeuw is de kat zeer speciaal: wie inziet waarom de Egyptenaren de kat vergoddelijkt hebben, heeft daarmee meteen ook de Steen der Wijzen – de Pierre Philosophale – gevonden. Toch maar je kat dat lekkers geven, zelfs al heb je een kater?
(bron: VERHUYCK, P., De neven en nichten van Tibeert, Tiecelijn, 2004,58.)

Vervolg: de geheimen van kerst : stille nacht.

De geheimen van kerst: 1 januari

1 januari. Nieuwjaar. Tenminste zo is het niet altijd geweest. In andere tijden was 1 april nieuwjaar, maar sinds de invoering van de gregoriaanse kalender in 1582 is 1 januari nieuwjaar. Je kan het nog zien aan de namen van onze maanden (bijv. september, oktober, november en december of 7, 8, 9 en 10). Januari van Janus, de Romeins god met twee gezichten. Die kijkt naar het voorbijgaande jaar en naar het toekomstige jaar. De god van begin en het einde, de doorgang. Die deuren sluit en er andere weer opent. Zonder zijn tussenkomst blijven de poorten van de hemel gesloten.

bron: historiek.net

Wat mij vanmorgen opviel, ik had er nog nooit op gelet, was dat ook Maria vereerd wordt op 1 januari. Maria kreeg maar haar goddelijke status in 470, dus waarom geen H. Petrus, toch de eerste paus? Merkwaardig, maar ja, ik stel me dan ook veel vragen. Wellicht is het zelfs logisch want Maria staat voor vruchtbaarheid. Vandaar dat volgens oud volksgeloof je best een kaarsje brandt bij een Mariabeeld en vraagt naar een vruchtbaar jaar. Uiteindelijk verpersoonlijkt Maria alle oude oergodinnen die over heel de wereld vereerd werden: Isis, Ishtar, Cybele, Venus, enz…. Dus moeder aarde. Zonder haar zouden we niet eens in leven zijn. De aarde kan wel een steuntje gebruiken. Dus heb ik dat gedaan. Zeker dit jaar want 2020 is een jaar dat bestaat uit twee keer het cijfer twee. Het cijfer twee, een gestileerde zwaan en de zwaan verwijst naar Maria. Als je een boek wilt uitgeven met als titel ‘Het mysterie van de zwaan’, kan een beetje licht, een kaarsje op een speciale plaats (natuurlijk Lissewege, waarover later nog meer in een volgende blogpost), helpen om te zorgen voor een vruchtbaar jaar.

Ook OLV van Wijnendale (bij Torhout) wordt die dag vereerd. Daar kan je nog een Mariakapel bezoeken en ligt er ook een bron (ha, daar zijn de Kelten en hun religie opnieuw, nl. de verering van godinnen bij een bron). Het zou de plaats geweest zijn waar Maria van Bourgondië gestorven zou zijn, die op haar beurt begraven ligt in de OLV-kerk van Brugge. En die kerk staat in één lijn met de OLV Bezoeking kerk van Lissewege. Hmm, misschien moet ik Wijnendale eens bezoeken.

In dezelfde zestiende eeuw waarbij 1 januari plots Nieuwjaar werd, dook ook de nieuwjaarsbrief op. Een traditie waarbij een kind zijn wensen voor het nieuwe jaar opsomt aan een familielid, waarna het beloond wordt. Je zou deze traditie ook symbolisch kunnen bekijken: het zijn de wensen die een kind het universum, de kosmos instuurt, luidop zegt, wat het zou willen in het jaar dat komt. Want vergeet niet: wat je denkt of zegt, daarop kan een reactie volgen vanuit het universum. Gedachten worden werkelijkheid (denk maar aan boeken zoals celestijnse belofte“>De celestijnse belofte,…) . Nieuwjaarsbrieven zijn vooral een Vlaams gebruik. Misschien waren de Vlamingen in de zestiende eeuw ingewijden in een groter geheim hoe alles in de wereld in elkaar zat?
(ik ben schrijver dus vergeef me mijn wishful thinking).

“Er zijn twee manieren om het leven te zien: de eerste is door niet te geloven dat wonderen bestaan, de andere is geloven dat alles een wonder is.”

Albert Einstein

Vervolg: de geheimen van kerst: de kater.

De geheimen van kerst: de maretak

De maretak, mispel of mistletoe, bekend omdat je diegene zou moeten kussen die er onder staat. Maar wist je dat de maretak vroeger door de druïden gebruikt werd? De maretak groeit als een soort parasiet op de eik. De eik was de heilige boom voor de druïden en de maretak groeide er niet zo vaak op. Was er een maretak te vinden op de boom, dan verzamelden de druïden zich om dit godsgeschenk met een ceremonie te oogsten. De maretak staat symbool voor dag 0, de dag tussen de jaren. Dus ideaal om er vandaag een blogberichtje over te maken. Dag 0 is de magische dag die zich buiten het tijdswiel bevindt. Wellicht vond men dit omdat de maretak op een andere boom groeit en zo’n beetje lijkt te zweven tussen aarde en hemel, hij heeft immers geen wortels in de aarde.

De maretak was volgens de druïden de sleutel om uit de werkelijkheid te ontsnappen. Mare verwijst naar zee of naar mara, een ander woord voor ingewijde of mater, moeder, materie. Maar houdt ook verband met het woord nachtmerrie. Een nachtmerrie werd vroeger een mare genoemd. Een mare was een vrouwelijke demon die zich op slachtoffers zette, te drukken om ze zo ’s nachts te beroven van hun energie. Een maretak neemt immers ook energie weg van de boom waarop ze groeit. Druïden gebruikten de maretak voor allerlei rituelen, misschien omdat er werd geloofd dat zij speciale energie bezat en toegang bood tot de andere wereld. De maretak als sleutel om poorten te openen. Ze gebruikten de maretak voor genezingen. Merkwaardig want de maretak is giftig.

Je kan de maretak ook symbolisch bekijken. De eik is de levensboom, de boom die energie geeft want een verbinding tussen aarde en hemel. De samensmelting tussen de hemelgod (man) en de aardegodin (vrouw). De maretak gooit echter roet in het eten, neem de energie weg of verhindert de eenwording. De maretak is de schijnwereld. De druïde snijdt de maretak weg met een gouden sikkel, waarbij de sikkel symbool staat voor de man, het goud voor de zon. Bij het wegsnijden met de maretak de aarde niet raken (ze werd opgevangen in een doek) omdat ze de aarde-energie niet zou verstoren. De druïde is de verlosser die de energie tussen man en vrouw, in de eik, weer laat stromen.

Photo by Matt Seymour on Unsplash

Dat de maretak gebruikt wordt om onder te kussen, hoe dat komt is een raadsel. Het is wel zo dat de maretak meestal ergens gehangen wordt waar je symbolisch een grens oversteekt (meestal in een deuropening). Aangezien de maretak toegang biedt tot de andere wereld, tussen twee werelden staat, overschrijd je bij het kussen een grens. Je treedt een andere wereld binnen, die van iemand anders. Ja, je begeeft je in andermans energie. De maretak is de sleutel voor het ingaan van een nieuwe periode (een nieuw jaar, Janus, de Romeins god, is de god met twee gezichten, vandaar januari). Bij het kussen steek je de sleutel in het slot om het met enige verbeelding te zeggen, je kan dat ook seksueel bekijken.

Bij het nieuwe jaar kan je je dan ook volgende vragen stellen: met wie heb je je nog niet verzoend? Of moet wie zou je een andere wereld willen binnentreden als je begrijpt wat ik bedoel :-)?
Wie zoen jij onder de maretak?

Vervolg: de geheimen van kerst: 1 januari

De geheimen van kerst: de twee Jezuskinderen

Volgens Rudolf Steiner een Oostenrijks filosoof en esotoricus, oprichter van de antroposofie had dit al geschreven. Er zijn namelijk twee evangelies waarin het geboorteverhaal voorkomt.
In het evangelie van Lukas is Jezus een kind van eenvoudige ouders die de nacht moeten doorbrengen in een stal, waarna herders het kind komen bezoeken. Dit is het herderskind dat geboren is op 25 december. Dit kind verwijst naar het aardse (herders), de natuur, het voelende.

In het evangelie van Mattheüs wordt Jezus geboren in een huis en wordt het bezocht door drie wijzen (de drie koningen) uit het Oosten. Zij schenken wierook, mirre en goud. Dit gebeurt op 6 januari. Deze Jezus is het koningskind, wat symbool staat voor het denkende, het geestelijke.

In de Nag Hammadi-geschriften die in 1945 gevonden zijn, zou er een verwijzing zijn naar de twee Jezuskinderen. Het koningskind en het herderskind kwamen samen, de aardse wijsheid en de geestelijke wijsheid. Volgens sommigen bij het bezoek aan de tempel, volgens anderen bij de doop in de Jordaan (doop van wijsheid, de geest daalde neer).

Jezus en Johannes de doper als kinderen – Joos van Cleve (1530) – Museum Catherijneconvent, Utrecht – bron: wikimedia

Lees maar eens de tekst over Jezus in de tempel (Lucas 2:40):
Zijn ouders reisden ieder jaar, bij gelegenheid van het paasfeest, naar Jeruzalem. En overeenkomstig het gebruik bij dit feest gingen zij opnieuw daarheen toen Hij twaalf jaar geworden was. Maar na afloop van die dagen bleef het kind Jezus, terwijl zij terugkeerden, in Jeruzalem achter, zonder dat zijn ouders het wisten. In de mening dat Hij zich bij de karavaan bevond, gingen zij een dagreis ver en zochten Hem toen onder familieleden en bekenden. Omdat zij Hem niet vonden, keerden zij al zoekende naar Jeruzalem terug. Pas na drie dagen vonden zij Hem in de tempel, waar Hij te midden van de leraren zat, naar wie Hij luisterde en aan wie Hij vragen stelde. Allen die Hem hoorden, waren verbaasd over zijn begrip en zijn antwoorden. Toen zij Hem daar opmerkten, stonden zij verslagen. Zijn moeder zei tot Hem: ‘Kind, waarom hebt Ge ons dit aangedaan? Denk toch eens met wat een pijn uw vader en ik naar U hebben gezocht.’ Maar Hij antwoordde: ‘Wat hebt ge toch naar Mij gezocht? Wist ge dan niet, dat Ik in het huis van mijn Vader moest zijn?’ Zij begrepen echter niet wat Hij daarmee bedoelde. Hij ging met hen mee naar Nazaret en was aan hen onderdanig. Zijn moeder bewaarde alles wat er gebeurd was in haar hart. En met de jaren nam Jezus toe in wijsheid en welgevalligheid bij God en de mensen.
Het lijkt wel om een persoonsverwisseling te gaan.

Er bestaat nog een theorie die beweert dat Noah na de zondvloed met zijn volgelingen naar Europa trok, waar de groep zich in twee zou gesplitst hebben. De ene trokken naar het zuiden, de anderen naar het noorden. Ze ontwikkelden elk een andere vorm om verbinding te maken met de geestelijke wereld, met de kosmos:
– de noordelijke: de Perzen (Zarathustra), Kelten en Germanen zochten de verbinding door astrologie, opkijken naar de kosmos. Daarin lazen ze af wat de goden van plan waren.
– de zuidelijke: de Egyptische mysteriestroom, waarbij de innerlijke weg centraal stond. Je moest je innerlijk verdiepen om in contact te komen met de geestelijke wereld, met de goden.

Zo zou je de herders en de koningen in het geboorteverhaal kunnen bekijken:
– de herders (Zarathustra was een herder) hebben een diepe kennis van de natuur, een innerlijke kennis. Zij vertegenwoordigen de zuidelijke mysteriën. Ze hadden een visioen gekregen dat Jezus geboren was, de nieuwe zonnekind dat de geestelijke volmaaktheid vertegenwoordigde.
– de koningen kwamen uit het Oosten, uit Perzië. Zij werden geleid door de sterren en vertegenwoordigen de noordelijke mysteriën. Ze wisten dat in het kind alle aardse wijsheid vervat was.

Zou het kunnen dat zelfs Leonardo Da Vinci en Rafaël op de hoogte waren van de twee mogelijke Jezuskinderen? Kijk maar eens naar hun schilderijen.

Maagd op de rotsen – Leonardo Da Vinci- Louvre Parijs – bron: wikimedia

Madonna met de distelvink – Raphaël – Uffizi, Florence – bron: wikimedia

Zijn het Jezus en Johannes die op al deze schilderijen afgebeeld staan? Alhoewel ze elkaar volgens de Bijbel als kind niet zouden ontmoet hebben. Of symbolisch de twee Jezuskinderen: het aardse en geestelijke verenigd? Wie zal het met zekerheid zeggen? Dit is gewoon één van de mysteries, één van de geheimen van kerst. Aan de lezer om zelf zijn oordeel te vellen.

Vervolg: de geheimen van kerst: de maretak

De geheimen van kerst: de kalkoen

Waarom eten we kalkoen met kerst? Dat komt door de Amerikanen en Canadezen die ons bevrijd hebben na WO II. Ze leerden ons niet alleen chocolade en ijscrème eten. Eigenlijk zouden vooral de Duitsers de kalkoen opgepikt hebben en onze soldaten die in Duitsland lagen, zouden de kalkoen naar hier gebracht hebben. Waardoor hij vanaf de jaren zestig op tafel en in het kookboek van de Boerinnenbond verschijnt. Zoals kerst ook vooral sinds de jaren zestig zo’n groot feest is geworden. Wij namen gewoon de menu van Thanksgiving over. Voordien werd er gewoon kip gegeten bij kerst.

De eerste Europeaan die een kalkoen zag zou Columbus geweest zijn bij de ontdekking van Amerika in 1492. Hij dacht in India te zijn, dus kreeg de vogel de naam tuka, het woord voor pauw. Ons woord kalkoen komt van ‘Calicut-hoen’, een verwijzing naar Calicut in Zuid-India. Ook het Frans verwijst naar India: dinde of dindon. In het Engels is het woord turkey een verwijzing naar Turkije. Omdat ze de kalkoen in de zestiende eeuw naar Engeland brachten. Een vogel die ze ontdekten door de Turkse handelaars in de Levant rond de Middellandse Zee.

In Portugal noemt de vogel peru omdat de Spaanse conquistador Henando Cortès die de kalkoen leerde kennen tijdens zijn verovering van Mexico in 1519, een aantal exemplaren naar Spanje stuurde. Daarom ontdekte ook het Portugese hof de kalkoen, maar zij dachten dat de kalkoen van de Inca’s kwam, vandaar de naam peru als verwijzing naar Peru.
(bron: https://www.nieuwsblad.be/cnt/g181659ea)

In de video hieronder krijg je meer uitleg waarom de kalkoen in Amerika zo populair werd met Thanksgiving.

Vervolg: de geheimen van kerst: de twee jezuskinderen

De geheimen van kerst: de onnozele kinderen

Vandaag 28 december zijn we de dag van de onnozele kinderen in de volksmond. Hoe komt dit? Het is een verwijzing naar de beslissing van de Romein Herodes, de bestuurder van Palestina om alle kinderen jonger dan 2 jaar te vermoorden. Zo wou hij vermijden dat Jezus hem ooit zou onttronen. Jezus ontsnapte aan de moordpartij want Maria en Jozef waren al gevlucht naar Egypte. Of dit echt gebeurd is, weet men niet. Het staat vermeld in het evangelie van Matteus. Herodes heeft wel echt bestaan, hij regeerde van 37 tot 4 voor Christus en liet zijn kinderen vermoorden om te vermijden dat ze hem van de troon zouden verdrijven. De viering op 28 december is een verwijzing naar een Romeins feest waarbij de rollen eens werden omgekeerd: slaven werden meester en omgekeerd, later mochten kinderen op die dag eens de baas zijn of zelfs eens kinderbisschop zijn.
(bron: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2017/12/28/28-december–van-wrede-kindermoorden-tot-kinderfeest)

Pieter Bruegel – Kindermoord te Bethlehem – Kunsthistorisch Museum Wenen – bron: wikimedia

Maar er klopt iets niet. Het is merkwaardig dat deze dag gevierd wordt op 28 december. Volgens het evangelie van Matteus, de enige die over de kindermoord bericht, besliste Herodes dit pas nadat de drie wijzen op bezoek waren geweest, dus na 6 januari. Waarom wordt dit dan gevierd op 28 december? Om de kerstperiode op te vullen met feestdagen? Nee, ik vermoed dat er een andere reden is. Onschuldige kinderen is in de alchemie en esoterie ook een verwijzing naar het zuivere, het Zelf. De samenvoeging van maan (vrouw) en zon (man). De Rebis is een ander woord dat gebruikt wordt voor het kind of het eindwerk, het magnus opus van de alchemisten. Dus dan zou de kindermoord een verwijzing kunnen zijn naar de moord op de ‘ingewijden’ in de geheime leer. Rebis verwijst ook naar Mercurius, de boodschapper van de goden, in de zin van de vereniging van het bewuste en het onbewuste. Een moord op wie de geheime leer kende?


Vergezocht? Misschien. Maar Jezus ontsnapt doordat zijn ouders naar Egypte vluchten. Waarom Egypte? Egypte, de bakermat van allerlei kosmische geheimen, eeuwenoude kennis en de oorsprong van allerlei rituelen en spirituele elementen die door andere godsdiensten zijn overgenomen (denk maar aan Isis met haar zoon Horus die gelijkt op Maria met Jezus). Op 28 december vierden de Egyptenaren de wedergeboorte van Osiris, de echtgenoot van godin Isis als Sokaris, de stralende zon die nieuw leven brengt. Osiris was de god van het dodenrijk, een maangod, landbouw- en vruchtbaarheidsgod (bron: https://www.ancient.eu/osiris/). Hij was diegene die besliste bij de weging van het hart met een veer door de godin Maät wat je lot was na je dood. Iedere overledene moest deze weging van het hart ondergaan. Je hart wordt op een weegschaal geplaatst, de veer van Maät is het tegengewicht. Als je hart bezwaard is door wandaden, slaat de weegschaal door en wordt je hart opgegeten door de demones Ammoet. Zij had de kop van een krokidil, het lijf van een leeuw en het achterlijf van een nijlpaard. Dan hou je op te bestaan, het meest verschrikkelijke wat je kon overkomen. Als het oordeel gunstig is word je voorgeleid voor Osiris waarna je kan herboren worden.
(bron: https://www.kemet.nl/maat/)

Het dodenboek van Tajoeheryt,
Rijksmuseum van Oudheden, Leiden -bron: www.kemet.nl

Egypte was ook de plaats waarvan Hermes Trismegistus afkomstig is. De spirituele leraar waarover esoterische, gnostische, alchemistische verenigingen of de Rozekruisers veel over praten. Hermes zou een spiritueel leraar geweest zijn, die echter vaak vereenzelvigd wordt met de Egyptische god van de kosmos en kennis Toth (hij zou een kleinzoon geweest zijn), met Hermes, de Griekse god die boodschapper was van de goden of de Romeinse tegenhanger Mercurius. Hermes Trismegistus zou geleefd hebben ten tijde van Mozes (die ook al in Egypte leefde). Hij zou aan de wieg gestaan hebben van de Griekse filosofie als leermeester van Pythagoras, van de Joodse en dus ook van de Christelijke religie. In de vondsten in 1945 van de Nag Hammadi-geschriften, nieuwe evangelieën zou Hermes ook vermeld worden. Dus is hij mogelijk de bron van veel wijsheid en kennis. Ik vraag me dus af of 28 december geen symbool staat voor de ‘moord’ op ingewijden in een geheime leer, waar Jezus als enige aan ontsnapt door in Egypte zijn jeugd door te brengen. Of met andere woorden: op zijn beurt een inwijding te krijgen in een geheime leer om hem voor te bereiden op zijn latere taak. Dat die dag dan op 28 december geplaatst is, de dag van de wedergeboorte van Osiris die beslist in de procedure van het wegen van het hart wie zuiver, onschuldig is en wie niet, lijkt een wel zeer merkwaardig toeval. Zo onschuldig lijkt de kindermoord dus niet te zijn, maar een heel andere betekenis te verbergen.

Of misschien moeten we 28 december gewoon gebruiken om eens stil te staan bij de effectieve moorden die in de hele wereld gebeuren op onschuldige kinderen? Afwegen wat ons hart bezwaart. Zowel letterlijke moorden als figuurlijke moorden door kinderen in armoede of zonder onderwijs te laten opgroeien. Een dag om eens stil te staan bij al die kinderen die in de loop der tijden verdwenen zijn zonder een spoor achter te laten. Een dag om stil te staan bij de kinderen op de vlucht. Zoals Jezus ooit moest vluchten naar Egypte.

Wie meer wilt weten over Hermes Trismegistus, kan de video hieronder bekijken.

Vervolg: de geheimen van kerst: de kalkoen.

De Heilige Bloedkapel in Brugge en OLV-kerk te Lissewege

Tijdens de research voor boek 3 doe je soms ontdekkingen die je enigszins verwonderd laten zijn. Ja, hoor er komt een boek 3, een vervolg op Niet is wat het lijkt. Het witte dorp met dezelfde personages (na het boek Het mysterie van de zwaan dat normaal in het voorjaar zou moeten verschijnen).

Lissewege bezit één van de weinige schilderijen van een kruisweg waarop het Heilig Bloed van Brugge met buisje en al staat op afgebeeld. Het duidelijkste staat het op schilderij nummer….13.

Kruisweg, schilderij nummer…13
Kruisweg OLV Bezoeking kerk Lissewege: nummer 14

Dus dacht ik, hmm, is er een verband tussen Lissewege en de Heilige Bloedkapel in Brugge? Ik had het gevoel van wel. Ik zou zo verder kunnen bouwen op het verhaal uit boek 1. En ja hoor, nu komt er een SPOILER voor wie boek 1 nog niet heeft gelezen: kijk eens op de foto hieronder waarop je het nummer ziet van het adres van de Heilige Bloedkapel in Brugge: het nummer…..13.

Plan Burg Brugge met de Heilige Bloedkapel op nummer 13: https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/29239

I rest my case. Wie denkt er nu nog dat 13 een ongeluksgetal is? Of Lissewege maar een gewoon klein dorp is?

De geheimen van kerst: de zon en de sterren

De zon was de vertegenwoordiger van God, de 12 sterrenbeelden waren de plaatsen waarlangs de zon reisde. In Egypte was Horus de zonnegod. Hij werd geboren via zijn moeder Isis terwijl zijn vader Osiris dood was (dus een soort onbevlekte ontvangenis), de gelijkenis met Jezus en Maria kan je wellicht ook wel zien. En zo zijn er nog gelijkenissen met andere goden, zoals bijv. Krishna, Dionysus, Mithra, enzovoort. Wie deze video bekijkt, leert hier meer over.

Maar het kerstverhaal heeft ook een astrologische betekenis : op 24 december zie je Sirius, één van de helderste sterren in het Oosten, die één lijn vormt met drie andere sterren uit de ster Orion die na elkaar liggen. Deze drie sterren worden de Drie Koningen genoemd. Sirius en deze drie sterren wijzen naar de plaats waar de zon opkomt op 25 december: de geboorte van de zon (Jezus, God’s zoon, ‘son’, sun, de zon van God). Maria is het sterrenbeeld Virgo (maagd), waarnaar ook verwezen wordt onder de naam ‘huis van het brood’, dezelfde betekenis als de naam Bethlehem (betekenis: huis van brood). Bethlehem verwijst dus naar het sterrenbeeld maagd, niet noodzakelijkerwijs naar een plaats op aarde.

En wist je dat de zon, die op zijn laagste punt staat op 22 december, gedurende 3 dagen bijna lijkt stil te staan, een periode waar de zon in de buurt van het sterrenbeeld met de naam ‘het zuiderkruis’ of een verwijzing naar het kruis. Op 25 december begint de zon met 1 graad noordelijker te bewegen om helderder te schijnen en warmte te geven zodat de lente dichterbij komt. Dus de zon is gestorven op het zuiderkruis om na drie dagen terug op te staan, te herrijzen. Is het dan geen toeval dat Jezus, de zoon van God, de zon (zie vorige blogpost over de kerststal), geboren uit een maagd in Bethlehem gekruisigd wordt om na 3 dagen te herrijzen. De onderstaande video legt het uit.

Vervolg: de geheimen van kerst: de onnozele kinderen.

De geheimen van kerst: A Christmas Carol (Charles Dickens)

Kerstverhalen, ze blijven inspireren. Eén van de meest inspirerende kerstverhalen vind ik “A christmas carol” van Charles Dickens. Bovendien is het een tijdloos verhaal. Je kan het verhaal net zo goed in de huidige tijd situeren, ook onze maatschappij kent armoede, zieke kinderen waarvoor onvoldoende opvangmogelijkheden bestaan (denk maar aan de wachtlijsten voor opvang mindervaliden of jeugd in moeilijkheden), de ‘heilige’ mantra van geld en materieel bezit, enzovoort… Neen, zoveel is de mens helaas niet veranderd.

Maar hoe gaat dat verhaal weer? Heel het verhaal vertellen zou iets te ver leiden, samengevat gaat het over Ebenezer Scrooge, een oude, verbitterde vrek die enkel geïnteresseerd is in geld, materieel bezit en rijk worden. Op de nacht voor kerstmis krijg hij het bezoek van 3 geesten: de geest van het kerstmisverleden, de geest van het kerstmis van nu en de geest van de kerstmis van de toekomst. Maar eerst komt zijn oude zakenpartner Marley, die 7 jaar voordien gestorven is op bezoek om hem te waarschuwen. Want Marley zwerft al jarenlang rond op de aarde, een zware ketting meesleurend, omdat hij te weinig empathie en naastenliefde getoond heeft tijdens zijn leven. Als Scrooge zijn leven niet betert, zal hij zelf ook rusteloos rondzwerven na zijn dood. Het bezoek van de drie geesten kan Scrooge helpen als hij goed naar hun boodschap luistert. De geest van het kerstmisverleden toont Scrooge zijn eigen verleden, hoe hem dit beïnvloed heeft en gebracht tot waar hij nu is. De geest van het kerstmis van nu toont hem de kerstvieringen bij zijn eigen familie en bij een werknemer van hem, Cratchit die een kreupele zoon Tiny Tim heeft, die wellicht een vroegtijdige door zal sterven. De geest van het kerstmis van de toekomst toont Scrooge hoe de mensen over hem denken als hij zelf gestorven is. Scrooge komt tot inkeer, hij doet een gulle gift aan zijn werknemer Cratchit, kortom hij beter zijn leven. Het Wie het volledige verhaal wil lezen (in het Engels), via deze link kan je het volledige verhaal dowloaden: http://www.gutenberg.org/files/46/46-h/46-h.htm

Dickens was verontwaardigd over de armoede in de maatschappij tengevolge van de industriële revolutie en de manier waarop kinderen werden behandeld. Hoe kinderen behandeld worden, toont immers de kern hoe een maatschappij met mensen omgaat. Zo is het nog altijd. Sommige dingen veranderen helaas niet. Sommige verhalen zijn inderdaad tijdloos, hoe jammer het ook is. In de video hieronder lees je meer over de omstandigheden hoe het verhaal tot stand kwam, met nog eens een samenvatting van het verhaal.

The origins of A Christmas Carol

Terwijl ik deze tekst typ, vroeg ik me af hoe het komt dat we ‘Merry Christmas’ zeggen en niet ‘happy christmas’, zoals wel ‘happy new year’ of ‘happy Easter’ gezegd wordt? “A Merry Christmas and a Happy New Year to You” kwam voor het eerst voor op een kermiskaart in 1843. Maar het zou al veel ouder geweest zijn, namelijk in 1534 schreef Thomas Cromwell al “And this our Lord God send you a merry Christmas and a comfortable, to your heart’s desire”. 1843 was ook het jaar van de publicatie van A Christmas Carol van Dickens. ‘God Rest Ye Merry, Gentlemen‘ was een lied uit 1833 waarnaar Dickens verwees in A Christmas Carol: “God bless you, merry gentleman!
May nothing you dismay! ” werd gezongen voor Scrooge, maar Scrooge deed de zangers vluchtten door een slag met een liniaal.

Pentatonix – God Rest Ye Merry, Gentlemen

Dus zegent God enkel de ‘merry’ gentlemen, maar wat is dan de betekenis van ‘merry’. Merry is immers niet hetzelfde als happy: happy is vrolijk, gelukkig, maar ‘merry’ is een innerlijke staat van geluk, van vreugde. Het is intenser, komt van binnenuit. Zoals je het feest van kerstmis ook van binnenuit zou moeten voelen. Etymologisch zou merry, merrie, mery, merie, mirie, myrie, murie, merige, myrige, mirige, myrege afkomstig zijn van het proto-Germaanse murquz dat kortstondig betekent. Kortstondige momenten van innerlijke vreugde en geluk. Net zoals kerstmis niet eeuwig blijft of ons leven een aaneenschakelijk is van korte momenten van geluk. Het zijn nog altijd de kleine dingen die het doen. Zoals een mooi, tijdloos verhaal dat ons er nog eens aan herinnert dat er nog veel werk te doen is om armoede de wereld uit te helpen en kinderen die het niet zo getroffen hebben nog altijd alle hulp kunnen gebruiken. Wellicht had Charles Dickens nooit verwacht dat het verhaal dat hij in 1843 schreef in 2019 nog altijd actueel zou zijn.

bronnen: https://www.phrases.org.uk/meanings/merry-christmas.html https://www.etymologynerd.com/blog/brief-merriment

Vervolg: de geheimen van kerst: de zon en de sterren.

De geheimen van kerst: de kerststal

We plaatsen een kerststal in ons huis, maar wat is de betekenis daarvan? Is het louter een verwijzing naar het kerstverhaal in de Bijbel of zit er meer achter? Achter de kerststal zit er een volledige symboliek verborgen. Het is al meermaals vermeld dat de Bijbel vaak geheime boodschappen bevat, estorische (esoterisch=innerlijk, geheim in tegenstelling tot exoterisch= uiterlijk) kennis enkel voor ingewijden. Het is geen geheim dat de evangelisten soms een diepere betekenis hadden met hun teksten. Want het kerstverhaal gaat eigenlijk om een verhaal van spirituele groei, van initiatie.

Jozef staat voor het materiële, de materie, het leven van alledag (timmerman die iets maakt), terwijl Maria eerder het geestelijke zou vertegenwoordigen (de onbevlekte ontvangenis door God). Enigszins merkwaardig misschien omdat Maria, mater (moeder), materie dezelfde woordstam hebben en oudere volkeren de moedergodinnen verbonden met de aarde, met materie. Uit de verbintenis uit het materiële, het aardse met het geestelijke ontstaat een kind, Jezus. Of je kan het ook anders bekijken: Jozef is het aardse denken, Maria de hemelse ziel. Maria staat symbool voor zuiverheid. Een zuivere ziel. Dat zij een ziel zou vertegenwoordigen is niet zo merkwaardig, Maria wordt vaak geassocieerd met een zwaan, de zwaan die in ‘heidens’ geloof een zielenbegeleider was van gestorvenen op weg naar het paradijs om herboren te worden. Dus uit een zuivere, oude ziel in combinatie met het aardse denken, kan je via een ‘godsvonk’, een goddelijke ingreep (Maria was immers onbevlekt ontvangen via de Heilige Geest) herboren worden als een onschuldig kind.

Photo by NeONBRAND on Unsplash

Jezus staat voor het teruggaan naar je eigen innerlijk, je eigen kern, vandaar het zich bevinden in een stal. De stal staat symbool voor je eigen hart. Er was geen plaats in de herberg waar iedereen zich bevond, namelijk het uiterlijke leven (drinken, feesten, eten, vermaak,…), Jozef en Maria moesten naar een stal, zich in isolement terugtrekken. Bovendien wie zich enkel met het uiterlijke en het materiële leven bezighoudt, die begrijpt het innerlijke leven niet. Het is geen toeval dat Jezus in een kribbe, een teken van armoede, geboren wordt. Maar door het materiële af te zweren, kan je het licht zien. Waar Jezus geboren wordt, zie je een licht, een ster. Zijn aureool achter zijn hoofd, verwijst naar het licht, naar het zonnerad van het joelfeest (zie deze blog). Sterren verwijzen opnieuw naar gestorvenen overigens (denk maar aan onze voorouders die geloofden dat na de dood je terugkeert naar de sterren, cfr. sterrenkinderen). Net als de engel Gabriël (cfr. wie sterft bevindt zich bij de engelen) boven het kerststalletje. Engel komt van het woord ‘angelos’ (Grieks), wat boodschapper betekent, in het Sanskriet betekent ‘angora’, een goddelijke geest. Engelen en sterren hebben symbolisch al altijd een sterke band gehad.

Overigens zouden sterren ook verwijzingen zijn naar ingewijden (denk maar aan het pentagram). Slechts door bezinning, nadenken over jezelf en door te leven volgens je hart, kan je opnieuw geboren worden, straal je licht uit, zie je het licht. Hart in het Hebreeuws is ‘lev’, leven, maar leven volgens je hart is hard en je moet er lef voor hebben. Taalspelletjes, ik blijf het leuk vinden.

Maar wacht eens eventjes? Je hebt toch ook nog de os en de ezel? De os, de stier staat al eeuwenlang bekend om kracht en vruchtbaarheid. De ezel staat voor persoonlijkheid, koppigheid, maar is ook een lastdier dat helpt een last te dragen. De os en de ezel ademen op het kindje Jezus, ze staan in zijn dienst en blazen hem adem in (adem, Adam, Atman in het Sanskriet, athm in het Indo-Europees : levensadem, cfr. atmosfeer). Os komt etymologisch van het woord ‘been’, terwijl ezel gelijkenissen vertoont met jezelf (neem de -j en de -f weg), in het Frans ‘âne’, gelijkt op het Franse woord voor ziel, âme (Duits: Seele, ziel en Esel, ezel). Dus zowel lichaam (os, beenderen) als ziel (ezel) zijn nodig om herboren te kunnen worden. Dat Jezus daarna op een ezel zit als hij Jeruzalem binnenrijdt, hoeft dan ook niet te verwonderen, hij heeft zijn ziel die hem vergezelt. De bijnaam van inwoners van mijn dorp, Lissewege, namelijk ezelboeren, lijkt nu plots iets aantrekkelijker: mensen die een ziel kweken 🙂

En de herders en de drie koningen dan? Dat is voor een andere blogpost.

O ja, vanwaar komt het kerststalletje dan? Het is Franciscus van Assisi (1172-1226) die een plaatselijk grot gebruikte, daar levende mensen en dieren in plaatste om het geboorteverhaal van Jezus uit te beelden. Het was een manier om het kerstverhaal te vertellen aan ongeletterde mensen. De Franciscanen verspreidden zich over Europa en zo kwamen er overal kerststallen, al dan niet in een levende versie. Toen Napoleon de kerken en kloosters sloot, ontstonden de huiselijke kerststallen. (bron: https://immaterieelerfgoed.be/nl/erfgoederen/kerststallencultuur-in-vlaanderen)

Vervolg: de geheimen van kerst: A christmas carol (Charles Dickens)