Coronavirus: de zwarte zwaan

Een jaar of twee geleden heb ik het boek ‘The Black Swan: The Impact of the Highly Improbable’ van Nassim Nicholas Taleb gelezen. Taleb is een Amerikaans auteur, wetenschapper en voormalig derivatenhandelaar van Libanese afkomst. Voor zover ik weet is het boek nog niet vertaald.

Hij schreef dat als je enkel witte zwanen kent, je niet gelooft dat er een zwarte zwaan kan bestaan, totdat je er één ziet. Een zwarte zwaan bestaat uit 3 dingen:
– ze is onvoorspelbaar;
– ze zet de wereld op zijn kop en heeft een geweldige impact;
– nadat er de voorspelling is uitgekomen, wordt er een uitleg aan gegeven zodat wat er gebeurt minder uitzonderlijk is dan ze in werkelijkheid was.

Het voorkomen van een pandemie, had de auteur overigens voorspeld, zoals hij zelf in herinnering bracht via een tweet op 8/3/2020 (@nntaleb):

Misschien moeten we hoe de wereld en economie werkt toch volledig herdenken? Zodat er terug witte zwanen rondzwemmen in afwachting dat er een nieuwe zwarte zwaan komt.

Corona: de oplossing zit al in de naam

Het coronavirus. De naam vond ik merkwaardig: een corona is de hete atmosfeer rondom de zon en andere sterren die zich uitstrekt over miljoenen kilometers. We zien dit normaal niet, wel tijdens een zonsverduistering. Een lichtkrans. Wie geeft een virus nu een naam die verwijst naar een lichtkrans rond de zon?

Maar als je een corona alleen kan zien tijdens een zonsverduistering, dan geeft de naamgeving misschien iets te maken met het vroegere bijgeloof dat een zonsverduistering enkel maar onheil brengt. Wie geïnteresseerd is in voorbeelden, klik hier voor een historisch overzicht. Je kan deze tijd dan ook symbolisch bekijken: in deze duistere tijden (want zeg eens eerlijk, er is toch wel het één en ander dat beter kan in deze wereld), is het noodzakelijk te kijken naar het licht, naar de lichtkrans van de zon die we slechts kunnen zien in de duisternis.

Het woord corona wordt gebruikt voor verschillende dingen die iets omringen (bijv. bij mineralen, eicellen, ..). In het Latijn betekent het kroon. Want ja, een kroon op het hoofd van een koning die’uitverkoren’ is door God, is een teken dat hij verheven is boven de anderen. Lodewijk XIV had als bijnaam de zonnekoning: iedereen cirkelt rond een koning zoals planeten en sterren rond een zon. Een virus met een naam die dus zowel verwijst naar een kroon en de zon.

Foto Unsplash, Rick Meyers

Pandemieën bestaan al eeuwen lang. Iedereen kent wel de pest of de Spaanse griep, maar ook in de Romeinse tijd had je er: de Antonijnse plaag en de plaag van Cyprianus. Maar dit coronavirus, dat spant de kroon.

Wellicht denk je nu ongeduldig: wanneer lees ik iets dat verwijst naar deze titel, nl. het antwoord op het coronavirus zit in de naam? Wel, dat zal ik je de oplossing nu maar vertellen, vooraleer je defintief wegklikt. Corona is een stralenkrans rond de zon. Wat is nu de oplossing voor deze periode? Ik zie vier dingen:
1. Solidair zijn dus alle maatregelen naleven. Solidair is afkomstig van het Latijnse ‘in solidum’, wat ‘voor iedereen’ betekent, maar ‘sol’ betekent ook zon (cfr. het Franse soleil). De zon schijnt voor iedereen, verbondenheid. Sol Invictus was, een Romeinse zonnegod en de beschermheilige van de soldaten (let op de sol). Dus dit gevecht kunnen we alleen maar winnen als we solidair zijn.
2. Jezelf opsluiten in eenzaamheid met je familie, gezin. Solitude, la solitudine. Opnieuw sol, zon want er is maar één zon, zoals je maar één gezin hebt.
3. Onvermijdelijk word je geconfronteerd met jezelf, met vragen, angsten. Het is dé periode om na te denken wat je werkelijk wilt. Wat je hart doet tikken, waarvan ben je bezield? De zoektocht naar je ‘soul‘: je ziel. Soul, sol. Wat is het verband tussen zon en ziel, denk je nu wellicht? De woorden lijken op elkaar, dat is alles. In Egypte vertrokken gestorven zielen in een boot van de zonnegod Ra naar de onderwereld waar een oordeel over hen ging geveld worden zodat ze eventueel herboren konden worden. Ik ben zeker dat een aantal lezers na deze periode een soort van ‘hergeboorte’ zullen meegemaakt hebben omdat ze sommige dingen en zichzelf in een ander perspectief zullen zien.
4. Het is echter ook belangrijk om je voeten op de grond te houden in deze periode. Niet te veel piekeren en allerlei veronderstellingen maken. Te aarden. Vandaar le sol (bodem) en the sole (voetzool).

Dus dit is de oplossing, la solution, om de koning te zijn in je eigen leven in deze duistere periode: kijk naar het licht, de corona, met je voeten op de grond, wees solidair, blijf in je kot in eenzaamheid, onderzoek je zielewensen. Tijd om te veranderen, te transformeren. Van ik-denken naar wij-denken, verbondenheid. Verander wat niet goed voelt. Groei, zoals planten in de zon. Dit is de tijd om de wereld te doen groeien, verbeteren. Zoals de alchemisten, die eeuwig op zoek waren naar goud, de steen der wijzen, het hemelse goud, dus de uiteindelijke transformatie uitbeelden met…. jawel, de zon. Nu zijn we in een periode van zonsverduistering, de vraag is of jij daarna terug de zon zal zien en ‘herboren’ zal zijn?

Rosarium Philosophorum: Mercurisusbron en quaterniteit Grataroli, Guglielmo & Morienus, 1610 Houtsnede op papier, 7 x 7 cm. Deutsche Fotothek, FotothekBot 2009 commons.wikimedia

Internationale vrouwendag: weet jij wat de verborgen betekenis is van “wuf”?

Internationale vrouwendag. Vrouw of in het West-Vlaams ‘wuf’. Klinkt denigrerend. Maar wist je dat er ook een verborgen betekenis bestaat? Wuf, wijf. Vroeger bestond er geen W, een dubbele V werd een W. Als je de Latijnse woorden Virginitas (zuiverheid), Virtus (kracht), Iustitia (rechtvaardigheid), Iubilatio (vreugde) en Felicitas (geluk) gebruikt, vormen zij samen VVIIF. Of jawel: wijf, wuf. Dus is wuf eerder een compliment dan een denigrerend woord.

Let op als je wief gebruikt, want dan verwijs je naar de witte wieven. Dat waren vrouwelijke geesten waarvan men geloofde dat ze verborgen zaten in heuvels die ofwel goed deden ofwel slecht. Mist over de velden waren witte wieven die op pad waren.

De vrouwendag wil het onrecht tegen vrouwen aanklagen. Gewoon een symbolische dag, want wees eerlijk, elke dag zijn er dingen die kunnen aangeklaagd worden. We moeten niet wachten tot deze symbolische dag. De tijden zijn veranderd. Ooit werd de vrouw, de moeder vereerd. Vrouwen waren koninginnen, godinnen, priesteressen. Tot de overgang werd gemaakt naar het patriarchaat en het tijdperk van het sterrenbeeld Andromeda, de geketende vrouw aanbrak. Zoveel slimmer zijn we in de loop der eeuwen niet geworden, integendeel. Maar laten we hoopvol naar de toekomst kijken. De lange weg die al is afgelegd, is nog niet ten einde. Het liefst sluit ik deze blogpost af met een gedicht van Marina De Haan.

Vrouw,
jij bent nodig in dit verhaal.

Jouw stem.
Jouw kracht.
Jouw hart.

Mooie vrouw,
wat is de wereld zonder jou?

Wat is de wereld zonder je zorg?
Zonder je vuur en je structuur?

Zonder jou zien we door de bomen het bos niet meer.
We verdwalen in grote groene weiden.
We struikelen over woorden en zinnen.

Lieve vrouw,
blijf zoals je bent gemaakt.

Om op te vallen.
Om te vallen en weer op te staan.
Om door te pakken en anderen vast te pakken als het even niet meer gaat.

Vrouw,
blijf vertrouwen, blijf houden
van anderen,
maar vooral ook,
van jou.

(Marina De Haan via www.zoeteliefde.com)

Pontheslea, koningin van de Amazones (De mulieribus claris, Parijs, Frankrijk, eerste helft 15e eeuw via Mediaval Manuscripts op Twitter

Schrikkeldag

Gisteren was het 29 februari, een schrikkeldag zoals dat heet. Schrikkel: een sprong maken. Een extra dag om een sprong te maken. Een dag die bestaat om ons terug in overeenstemming te brengen met de natuur, met de aarde. Want onze kalender is niet perfect: om de vier jaar is een extra dag nodig om terug in het ritme van de kosmos te zijn. Het is ook de dag waarop volgens sommige folklore een vrouw een huwelijksaanzoek mag doen aan een man. Stel je voor dat je dat mag doen? Maar enkel maar één keer op de vier jaar. Je zal maar een vrouw zijn die graag zou willen trouwen maar manlief is er doof voor: je moet vier jaar wachten vooraleer je zelf de vraag mag stellen. Dan betekent schrikkeldag wellicht eerder schrikdag. Toch voor de man in kwestie. Ik vermoed dat deze volksverhalen uitgevonden zijn door een man, denk je niet?

Het is de zestigste dag van een kalenderjaar dat daarna nog 306 dagen telt, tot 366 dagen dus. Een gevolg van de overschakeling door de Romeinse/Juliaanse kalender (Caesar is hiervoor verantwoordelijk) en door de Gregoriaanse kalender van het maanjaar naar het zonnejaar. Maanden werden gemeten aan de hand van zonnewendes, niet meer van maanstanden. De relatie om te leven met de natuur werd eigenlijk gedeeltelijk doorgeknipt. Nee, de kalender die werd niet gemaakt door de kosmos, door de aarde, maar door de mens. Kalender komt overigens van kalendae, een verwijzing naar de Romeinse eerste dag van de maand. Ergens dacht ik dat ons dialectwoord ‘kalle’, ‘kallen’, er mogelijks ook iets mee te maken had (kallen betekent praten, babbelen, babbelziek), maar dat was niet juist: dit woord komt uit het Joods met als betekenis bruid, meisje, hoer. Of hoe onze taal door allerlei andere talen beïnvloed is.

Ik vraag me wel af waarom juist februari is uitgekozen om de kortste maand te zijn en de maand met de extra dag? Misschien ligt gewoon de verklaring in de herkomst van het woord., februare, dat ‘reinigen’ betekent. Letterlijk ‘de maand van het reinigingsfeest’. In deze laatste maand van het oude Romeinse jaar werden reinigingsoffers gebracht. Ja, dan begrijp ik het: er mag niet te veel gereinigd worden, daar word je moe van, dus mag die maand niet te lang zijn. Nu begrijp ik plots waarom er deze maand zoveel regen viel. Alles moest mooi gewassen worden. Vandaar mijn vraag: dit jaar was er een extra maand om te reinigen: wat heb jij zoal gereinigd deze maand? Maar misschien zou ik beter stoppen of ik word nog ervan beschuldigd een ‘kalle’, een babbelzieke vrouw te zijn.

bron: https://onzetaal.nl/taaladvies/namen-van-maanden/

De schatkist van een bibliotheek

Boeken, ik kan er uren naar zoeken, in bladeren, in lezen. Bibliotheken zijn dan ook de schatkamer voor een veellezer als ondergetekende. Alleen bevatten bibliotheken te veel boeken om in een mensenleven te lezen. Dus dwaal ik soms langs de boekenkasten, niet met mijn vinger langs een leesplank zoals je soms in films ziet, maar speurend op mijn gevoel. Welk boek is het volgende dat het lezen waard is? En dan plots voel ik het. Ja, in deze kast zit een boek dat ik wil lezen. Mijn hand reikt naar een boek. Altijd weer een verrassing welk boek ik kies. Tenminste als het niet gaat om een boek dat ik gereserveerd heb of een boek dat ik zoek om één of andere reden. Het leukste is je te laten verrassen door boeken via een intuïtieve keuze.

Het woord bibliotheek heeft overigens een religieuze weerslag: het komt van het Griekse biblos en theca: de bijbel en een doos, een kist om iets in te doen, iets te bewaren. Byblos is echter ook een zeer oude Fenicische stad (3000 v. Christus) in het huidige Libanon die bekend stond voor het maken van papyrus, papier dus. In het Grieks biblion, geschrift, boek, wat in het Latijn biblia sacra: heilige boeken werd. Zo kwam men dus uiteindelijk tot het woord bijbel. De belangrijkheid van boeken was dus al vroeg bekend. Byblos was een vazalstad van Egypte, de Egyptische godin Isis zou er ooit naartoe gereisd zijn om het lichaam van Osiris, haar echtgenoot op te halen. Alhoewel de stad ook verbonden is met Adonis, de god die de geliefde was van Venus, Aphrodite of Astarte. En met de tempeliers die de stad ooit aan hun heerschappij onderworpen.

Photo by Taisiia Shestopal on Unsplash

Hoe dan ook, het woord library, librairie, bibliotheek in het Engels of Frans voor een boekhandel geeft misschien meer weer wat boeken je schenken: vrijheid (libre). Want tijdens het lezen ben je verzonken in de wereld die de schrijver schetst. Heb je de vrijheid om eventjes aan de alledaagse realiteit te ontsnappen. En dan komt het oud -Engelse woord voor library : bóchord, afkomstig van book hoard . Hoard is een schat, een geheime voorraad: een boekenschat dus. Vandaar ook woordenschat. Een schat wordt in verhalen vaak bewaard door een draak. Wat heeft dat met boeken te maken vraag je je af? Iemand die veel leest, is een boekenwurm. Iedereen denkt afkomstig van een worm. Maar waarom zou iemand die veel boeken leest te vergelijken zijn met een worm, een dier dat in de grond leeft? Neen, wurm heeft ook als betekenis draak. Vergezocht? Een wyrm is een draak of een zeeslang. Draken komen al eeuwenlang voor in verhalen of het nu gaat om Sint-Michaël en Sint-Joris die een draak verslaan, Harry Potter of Game of Thrones. Het verband met boeken en een draak is wel merkwaardig want draken werden gelijkgesteld met de duivel. Tenzij in boeken teveel geheimen verteld worden, waardoor je volgens sommige (om maar niet te zeggen de kerk en de adel in de middeleeuwen) te veel zou te weten komen. Dan ben je een echte boekenwurm of boekendraak.

Dat in geschriften van de abdij van Ter Duinen draken getekend werden en tijdens opgravingen vloertegels gevonden zijn waarop draken zijn afgebeeld, vind ik een grappig fenomeen. Monniken en draken? Maar ja, zij schreven natuurlijk de boeken die het gewone volk niet mocht lezen. De abdijen bezaten een schat aan kennis en aan boeken. Geen wonder dat zij draken afbeelden in hun geschriften en abdijen: iemand moest dit toch bewaken? De draken zullen wellicht niet verwijzen naar de Chinese astrologie waar een draak staat voor geluk en fortuin, alhoewel monniken daar misschien stiekem ook wel naar verlangden. Ik vraag me af als men ooit opgravingen zou doen naar de abdij van Ter Doest in Lissewege waarvan restanten nog in de weidegronden liggen of men dan ook drakentegels zou terugvinden? Iemand moet de schat van Ter Doest dat een befaamd scriptorium en een bibliotheek had bewaken? Een boekenwyrm?

Alaaf

De carnavalsoptochten vieren hoogtij deze dagen. Want we zijn 40 dagen voor Pasen. Carnaval, van oorsprong een heidens feest met als doel de kwade geesten van de winter te verdrijven. De arme bevolking kreeg de sleutel van de stad en nam tijdelijk de macht over. Een feest om te vieren dat een nieuwe vruchtbare periode aanbreekt, een vruchtbaarheidsritueel waarin sterven en leven elkaar opvolgen in de cyclus van de tijd.

Een universeel religieus feest, want zowel in Babylonië (Marduk), Rome (Saturnaliën), Griekensland (Dionysus) als bij de Germanen (Nerthus) vind je gelijkaardige feesten terug met gelijke kenmerken. Vooral bij de Germanen vind je gelijkenissen: het beeld van de god Frey werd op een schip op wielen (carrus navalis, carnaval) begeleid door een vrolijke stoet personen in diervermomming, en mannen gehuld in vrouwenkleren. Aan boord van het schip vond het huwelijk plaats tussen de god Frey en een priesteres. O ja, had ik al vermeld dat Aalst afkomstig is van het oudgermaanse woord -alha, heiligdom?

De periode van carnaval vangt aan op 11 november, de elfde van de elfde. Niet toevallig na de feesten die de Kelten vierden met Samhain of 40 dagen voor kerstmis. Elf noemt men wel eens het gekkengetal omdat het imperfect is, want enkel het getal twaalf is perfect (wat zou Jezus zijn met elf apostelen in plaats van twaalf). Maar wist je dat er ook een verband is met de zwaan? Ja, je hoort me al komen, ik moet toch een beetje reclame maken voor mijn tweede boek Het mysterie van de zwaan. Een zwaan werd vroeger ook een elvit, alvit genoemd en sommige etymologen zijn er het er over eens dat het woord elf of alf (een alf is een kwade geest, een elf meestal een goede geest) er zou van afgeleid zijn.

Photo by Ugur Arpaci on Unsplash

De carnavalsgroet Alaaf, afkomstig uit Keulen (18e eeuw) betekent in het Joods “de eerste”. Zouden de Joden weten dat er een Joods woord wordt gebruikt als groet tijdens carnaval? Ze zouden er misschien anders tegen aan kijken? Alhoewel er ook wordt gezegd dat het zou afkomstig zijn van het Duits dialect all-ab: alles aan de kant, uit de weg. Toch valt het mij op dat alaaf, alvit, alf eenzelfde stam heeft. Zou de carnavalsgroet dan ook geen groet aan de kwade geesten inhouden, want de zwaan (elvit, alvit) stond symbool voor een vervoerder van gestorven zielen? In Brazilië worden toch veel pluimen gebruikt door de sambascholen, zoals er in Venetië ook vaak kostuums, hoeden met veren worden gebruikt. Een gelukkig toeval? Wat ik zelf altijd grappig vind is dat er een masker wordt opgezet, terwijl het woord persoon van het Latijnse ‘persona’ als betekenis masker wilt zeggen. Dus een masker die een masker op zet? Ach misschien ben ik enkel maar een laaf (in de zestiende eeuw stond dit voor een dom meisje). O ja, volgend jaar wordt carnaval speciaal: dan valt carnaval op 14 februari, de dag van de liefde, dan toch een verwijzing naar de zwaan?

Photo by Ingeborg Gärtner-Grein on Unsplash

Wie meer wilt weten over carnaval:
https://isgeschiedenis.nl/nieuws/oorsprong-van-het-carnaval
https://www.fenvlaanderen.be/carnaval/wat-carnaval

Maria Lichtmis of de 33ste dag

2 februari 2020, Maria Lichtmis. Een speciale dag. Naast de vier keer twee in de datum, is het de 33ste dag van het jaar en er volgen dit jaar nog 333 dagen. Een droom van een palindroom (02022020) of numerologisch is er wel het één en ander over te zeggen. Bij het cijfer drie moet ik onwillekeurig aan de Kelten denken. Of ligt het aan de datum? Op 1 februari werd door de Kelten immers Imbolc gevoerd ter eren van de godin Brigit, Birgit, later overgenomen door het christendom als de heilige Brigitta. Een godin van de scheppende kracht en de beschermster van cultuur en beschaving. We zullen maar zeggen een godin van het licht, aangezien haar feest werd getransformeerd in Maria Lichtmis. Moedergodinnen, ze komen overal voor.

Birgit wat ook een van de Keltische “drie-enige” godinnen – wat betekent dat ze een en drie tegelijk is. Of om het met andere woorden te zeggen: drie verschillende aspecten van dezelfde persoon. Drie godinnen komen in allerlei mythologieën voor: bij de Grieken de Moira die je levensloop bepalen: Klotho, de spinster die je levendraad spon. Dat het een vrouw was, is voor sommige mannen misschien “klote” :-), Lachesis (de verdeelster), die de lengte van de draad mat en besliste hoelang je te leven had en Atropos (de onafwendbare) die je draad doorknipte als je tijd gekomen was.
Bij de Romeinen waren het fatae (fatum, lot), bij de Noren de Nornen: Urd (oer-verleden), Verdandi (zijn-heden) en Skuld (nood-toekomst).

Maar ook in het christendom komt deze drie-eenheid voor: God de Vader, God de Zoon en God de Heilige Geest. Het vrouwelijke was verdwenen, alhoewel je in de Bijbel in het Nieuwe Testament wel nog de 3 Maria’s hebt: Maria, moeder van Jezus, Maria-Magdalena, de vrouw van Jezus en Maria Solomé, naar gelang de bron, de moeder van apostel Jacobus of de zus van de moeder van Jezus. En wanneer vind je ze terug? Bij het graf van Jezus en bij de kruisiging. Dan toch een verwijzing naar de eeuwenoude godinnen van het lot uit diverse mythologische voorgangers?

Of wat dacht je van de drie dochters van de heilige Sophia, gewoonweg symbool van wijsheid: geloof, hoop en liefde. Sophia die verbonden is met Maria-Magdalena, zoals te lezen staat in het Evangelie van Filippus dat via de Nag Hammadi-geschriften werd teruggevonden:

Sophia die ze de onvruchtbare Wijsheid noemen is de moeder van de engelen en de metgezellin van de Heer als zodanig heet zij Maria Magdalena.”

Dat is iets anders dan als een zondares, een prostitué afgeschilderd te worden door het christendom. O ja, ik moet nog iets melden over het cijfer dertien: in het dertiende boek van de Nag Hammadi-bibliotheek is er een tekst te vinden over de Drievoudige Eerste gedachte, waarin Sophia de naam van voorkennis draagt. Er staat in dat zij de eerste gedachte is die in het licht verblijft, “ik ben de beweging die in alles is, waardoor het Al in stand wordt gehouden”…”Ik kom naar beneden, naar de wereld van de stervelingen….”. Het Al, toevallig twee keer vermeld op een grafsteen in de kerktoren van de Lissewege die 13 Brugse roedes hoog is. Een platte kerktoren waar die je gemakkelijk kan beklimmen of kan afdalen.

Terug naar de drie Maria’s. Omdat het een Van Eyck-jaar, is ook het schilderij van de de Maria’s aan het graf dat wellicht van door Jan Van Eyck geschilderd werd, het vermelden waard. De achtergrond zou een natuurgetrouwe weergave zijn van Jeruzalem. Omdat op de lijst het volgende vermeld staat: .A´C.IXH.XAN’, dat staat voor ‘Als ich can’ en ‘Als Eyck can’, wordt het werk dus aan Van Eyck toegeschreven.

Wat mij onmiddellijk opviel waren de drie slapende mannen op de voorgrond. Romeinen die het graf bewaakten zou je zeggen. Maar een nadere blik verraad dat de eerste man (met gele deken) een islamiet is (kijk ook naar het zwaard), dat de volgende man (ridderfiguur) wellicht een christen voorstel (let op de helm met de draak of slang op) en de figuur aan de zijkant wel een jodenhoed uit de middeleeuwen lijkt te dragen. Maria-Magdalena draagt het rode kleed (kleur van de liefde-bloed), de andere Maria’s zijn Maria moeder gods in een blauw kleed (de kleur van de hemel) en Maria Solomé in een groen kleed (de kleur van vruchtbaarheid-moeder aarde), de zus van Moeder Maria. Om het anders te zeggen: Maria de moeder, Maria de zuster, Maria de bruid. Of als je de kleuren bekijkt: een vruchtbaar leven bereik je door te leven in overeenstemming met de aarde volgens de liefde in overeenstemming met God, de kosmos of het universum, waar je zelf in gelooft. Het gebruik van rood en groen in combinatie met Maria werd later in de zeventiende eeuw ingevolge de inquisitie overigens verboden omdat dit teveel zou verwijzen naar losbandigheid.
Lijken de drie vrouwen ook geen verwijzing naar de drie lotsgodinnen uit de oude mythologie, waarbij de monotheïstische godsdiensten slapen? Want de vrouwelijke drie-eenheid is veel ouder, dan de mannelijke drievuldigheid. Maar dat zal wel weer mijn fantasie zijn, zeker?
De stralen aan de rechterkant doen vermoeden dat het schilderij ooit groter was en dat daar een Jezus stond afgebeeld. Maar dat lege graf? Dat verwijst naar de opstanding van een mens die tot bekering is gekomen (cfr. Maria-Magdalena), de bruid van Christus, de gezuiverde ziel die zich verbonden heeft met Christus in een mystiek huwelijk. Of verwijzen de stralen naar de godsvonk, het inzicht die iemand gekregen heeft waardoor hij uit het graf kon opstaan om te herrijzen. Een nieuwe mens.

Er is ook een link met Brugge in het schilderij. Het schilderij toont op de achtergrond de Heilige Grafkerk uit Jeruzalem en werd geschilderd op het moment dat door de familie Adornes de Jeruzalemkerk werd gebouwd. Toeval? Heel de Jeruzalemkerk zit vol met symboliek die gaat over wederopstanding, een nieuw mens worden.

Het is het enige schilderij van Van Eyck dat zich in Nederland bevindt. Tijdens WO II werd het door de eigenaar Van Beuningen zelfs begraven om het te beschermen. Meer over de herkomst en restauratie van het schilderij (met beelden van Brugge), vind je via onderstaande link

https://www.arttube.nl/videos/de-drie-maria-s-aan-het-graf

Maar de drie-eenheid vind je ook terug in het kruis: de verticale verbinding is deze met de kosmos, het universum, God, de horizontale met de aarde om zo tot het centrum, jezelf te kunnen komen. Of als je het zoals de Kelten wilt zien: op elk punt de 4 elementen: aarde, water, vuur en lucht om tot het centrum, ether te komen. Echter ook het symbool dat soms verbonden wordt met Maria, de fleur-de-lys, toont ook een drie-eenheid, het twee bladeren naar beneden als je enkel maar twee aparte elementen (aarde-hemel, man-vrouw, yin-yang, zon-maan) in jezelf verenigt, maar bereik je de balans, de harmonie tussen de twee, dan herrijst je als het middelste blad van de fleur-de-lys. Is het daarom dat de Franse koningen dit symbool kaapten? Want men ging ervan uit dat men slechts koning was op vraag van God, dat men geroepen was. Het symbool is wellicht meegekomen via de kruistochten, want het komt ook voor bij de Egyptenaren en Perziërs, waar het eerder met oorlog verbonden was. Sommigen beweren dat het eerder een vruchtbaarheidssymbool is, want zeg nu zelf, het symbool heeft wel iets weg van een fallus. Wat het ook is of betekent, symbolen, religies, legendes, altijd vind je alles wereldwijd, in verschillende volksgroepen terug. Omdat zij ons onbewuste aanspreken. En welke mening je eraan hecht

https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/fleur-de-lys

O ja, Maria Lichtmis is het op 2 februari: 2/2, twee keer een cijfer dat lijkt op een zwaan die op zijn beurt weer verwijst naar Maria. Veertig dagen na de geboorte van Christus (lees mijn blogpost over de symboliek rond Christus). Dit zou het moment geweest zijn dat Maria Jezus voor het eerst toonde in de tempel. Waar ze volgens Joodse gebruiken terug rein genoeg was om de tempel te betreden. Mijn persoonlijke mening is dat het feest ook gaat over het licht zien, ingewijd zijn in kennis, in de geheimen van het leven. En als je daarbij pannenkoeken kan eten, moet je het zeker doen. Waarom pannenkoeken? Weet ik niet, zelf denk ik dat het een verwijzing is naar de maan of de zon: het lichtfeest van moeder aarde, van de eeuwenoude, vergeten moedergodinnen.
En dit jaar is het speciaal: 2-2-2020: vier keer twee, de energie van de zwaan zweeft hier ergens rond, denkt het poëtische in mij dan. Samen acht, het getal van de eeuwigheid. Een speciale dag, waarom weet ik nog niet, dat zal wel duidelijk worden later. Het is 22u22, de avond voor 2/2/2020, tijd om naar bed te gaan, op het uur dat de Chinezen “The four swans” noemen. Misschien dat ik morgen om 2 uur toch eens langs de kerk passeer om de speciale energie te voelen en inspiratie op te doen.

De patroonheilige van de schrijvers en journalisten

Vrijdag 24 januari was het de dag waar de patroonheilige van de schrijvers en journalisten gevierd werd. Ik wist dat niet, maar nu bewijst de dagkalender van de Druivelaar zijn nut. Uit heimwee naar mijn kindertijd of nostalgie heb ik immers nog eens een Druivelaar aangeschaft. Leuk om vooral ook te weten wanneer zon opkomt, wanneer het nieuwe of volle maan is, enzovoort… Want meer leven volgens het ritme van de natuur, dat is één van de wijzigingen die ik doorgevoerd heb in mijn leven na mijn burn-out. Of is het door te lezen over de Kelten dat ik meer aandacht heb voor de natuur en het ritme der dingen?

Hoe dan ook, de patroonheilige van de schrijvers en journalisten is dus Franciscus van Sales, een 16-17e eeuwse heilige die bisschop zou geweest zijn in Genève en Annecy. De inspirator van de monnikenorde van de Salesianen. Hij schreef een bekend boek :  Inleiding tot het Devote Leven, bedoeld om mensen te helpen om zich niet te laten meeslepen door het wereldse leven. Ja, dat lijkt mij wel een man naar mijn hart.

www.rijksmuseum.nl

Eventjes googelen bracht mij bij Kerknet, waar een aantal raadgevingen stonden die van hem zouden afkomstig zijn:
1. Neem dagelijks tijd voor stilte, bij voorkeur in de vroege ochtenduren als je geest helder is.
2. Doe alles met aandacht, maar één voor één, vergeet de kleine dingen niet.
3. Wees vriendelijk en liefdevol voor iedereen, maar sluit alleen vriendschap met mensen met wie je goede dingen kunt doen. Respecteer mensen die een andere weg hebben gekozen.
4. Zorg dat er steeds een plek is waar je je kunt terugtrekken om het contact met je innerlijke te behouden, maar zonder je niet af van de andere.
5. Oordeel niet over anderen, als je niet wilt dat er over jou geoordeeld wordt, alles is een momentopname bij iedereen.
6. Hou je niet bezig met verlangens die niet haalbaar zijn, maar hou ze in je hart tot de tijd gekomen is.
7. Als je hart onrustig is, onderzoek waarom om te kunnen uitmaken wat wel en wat niet bij je past.
8. Verdiep je in het leven van iemand die je inspireert om uit andere levens e leren.
9. Gebruik je eigen talenten: spreken, luisteren, sporten, enz… want je talenten heb je voor iets gekregen. Vergeet echter niet dat niemand alles kan doen.
10. Wees geduldig: wat er is, laat het zijn, water komt, laat het komen. Ontvang kritiek, ga mee in de flow van het leven.

Hij lijkt wel een moderne coach, die Franciscus van Sales.

Meer over Franciscus van Sales is terug te vinden in het boek van Francien van de Beek, Heilige aandacht, meditatie-oefeningen met Franciscus van Sales.

Een merkwaardige lezing

Woensdag 8 januari gaf ik een lezing voor de Rotary van ’t Brugse Vrije. Men had gevraagd gewoon mijn boekvoorstelling nog eens over te doen, maar ik wou iets extra’s doen. Al iets vertellen over zaken die verborgen zitten in Brugge. Maakte ik tegelijkertijd reclame voor het vervolg op de thriller ‘Niets is wat het lijkt. Het witte dorp’, wat dan mooi meegenomen is. Maar over welke locatie zou ik het best spreken? Weet je wat, dacht ik, ik laat mij leiden door het toeval. Ik had de laatste maanden toch geleerd om meer te leven op mijn innerlijk kompas, ‘to go with the flow’, dus ik zou het toeval laten beslissen over welke locatie in Brugge ik zou spreken.

Enkele dagen later zag ik een post passeren op Linkedin van één van de leden van de Rotary die iets geplaatst had op internet in verband met de Jeruzalemkapel in Brugge. Aha, dacht ik, ik zal deze locatie nemen, ik moest er toch nog eens langs gaan voor mijn research in Brugge ter voorbereiding van boek 3 (ja ja, er komt een derde boek, een vervolg met dezelfde personages als in Niets is wat het lijkt). In de Jeruzalemkapel nam ik alles goed in mij op, ik had niet zoveel tijd, een uurtje, ik nam enkele foto’s, bezocht het museum en kocht een boekje. Je weet hoe dat gaat als toerist. Ik ging naar huis. Ik had enkele dingen gezien, maar er was nog iets. Maar wat? En ja hoor, zoals ik al vaak gehad heb, kwam het inzicht enkele uren later. Soms moet je iets laten bezinken, alle indrukken en foto’s achteraf nog eens bekijken vooraleer het je opvalt.

Ik was ondertussen bezig mijn powerpoint voor de lezing aan het aanpassen, het was zaterdag, ik moest de lezing de woensdag daarop geven. Hoe kon ik de lezing interessanter maken? Ik besloot iets te vertellen rond het logo van de Rotary. Hun logo verbergt immers een oude symboliek rond levenswiel, zonnewiel, het getal van de mens, enzovoort. Maar toen ik mijn foto’s bekeek om enkele dingen te vertellen over de Jeruzalemkapel -die overigens symbool staat voor wederopstanding, een inwijding- zag ik exact hetzelfde symbool in de Jeruzalemkapel als het logo van de Rotary: een Sint-Catharinawiel. Een wiel dat staat voor reiniging en transformatie (Catharina=katharsis). Ik had het gevonden. Ik was door het toeval te volgen op de enige locatie in Brugge beland waar je het logo van de Rotary in de vorm van een Catharinawiel talloze keren kan zien. Het spreekt vanzelf dat dit leuk was om te vertellen aan mijn toehoorders bij de Rotary.

Of hoe het toeval (de foto op Linkedin) bepaalde waarover mijn lezing zou kunnen gaan (de symboliek van het logo, de transformatie). De enige locatie in Brugge waar het Catharinawiel zoveel keer te zien is, kwam op mijn weg in voorbereiding van de lezing voor een vereniging die hetzelfde wiel in haar logo voert. Hoe merkwaardig. Moraal van het verhaal: volg je intuïtie en laat je leiden door het toeval, je krijgt er mooie geschenken door. O ja, en als je een lezing geeft, vraag vooraf wie er foto’s neemt of neem zelf een fototoestel mee 🙂

Tijdens de lezing bij de Rotary ’t Brugse Vrije

Maar ach, ik geloof niet meer in toeval, jij wel?

O ja, wie meer wilt weten over wat de Jeruzalemkapel in Brugge verbergt of de symboliek van het Catharinawiel, die zal geduld moeten hebben voor boek 3, vrees ik. Of mij eens uitnodigen voor een lezing zoals de Rotary, wie weet wat ik dan vertel? Wat ik wel zeker weet, is dat ik het opnieuw zal overlaten aan ‘het toeval’ wat ik zal vertellen bij een volgende lezing. Mij laat inspireren door de muze van een schrijfster. Altijd komt er wel iets verrassends op mijn weg. In iedere bocht van een levensweg wacht er wel een verrassing. Net zoals bij iedere lezing.

2020: het jaar van de zwaan

Getallen, het blijft me fascineren. Zeker dit jaar: twee keer het getal twintig in harmonie of twee keer twee en twee keer nul. De nul of de cirkel, teken van de eeuwigheid of de cirkel van het leven, het levenswiel. Dat getallen speciaal zijn, is ook te wijten aan Pythagoras. Hij vormde met zijn volgelingen een spiritueel genootschap, waarbij zij getallen ook een filosofisch aspect en symbolische betekenis gaven. Twee was het eerste vrouwelijke getal, drie het eerste mannelijke getal en het getal 1 staat symbool voor de eenheid. Vandaar misschien dat het getal 6 vaak symbool staat voor de mens (2+3+1= 6).

Zo is er wel meer speciaals te vertellen over dit jaar 2020: het bestaat uit de optelsom van kwadraten van 4 opeenvolgende priemgetallen: 17 tot de tweede macht (289), 19 tot de tweede macht (361), 23 tot de tweede macht (529) en 29 tot de tweede macht (841). Of wat dacht je van deze? Maak eens deze berekening en je komt uit op 2020: 10 x 9 x 8 + 7 + 6 x 5 x 43 + 2 +1. Of hoe alle getallen na elkaar uitkomen bij dit jaartal.

Maar waarom verwijs ik naar 2020 als het jaar van de zwaan? Ik zou natuurlijk kunnen zeggen dat dit is omdat mijn boek Het mysterie van de zwaan dan zal verschijnen. Overigens begrijp ik nu pas waarom ik het boek niet afgewerkt kreeg in 2019: een boek met als titel zwaan doe je best verschijnen in 2020. Er is echter nog een andere reden: het getal twee is niets meer of minder dan een gestileerde zwaan. Twee, verwijst naar twee mensen, de liefde en welk dier staat er symbool voor de liefde? Juist, ja de zwaan. Zwanenkoppels zouden zeer monogaam zijn en elkaar eeuwig trouw blijven. Een zwaan is een vereniging van het vrouwelijke en het mannelijke. Een zwaan staat ook voor vrijheid. Vrij je weg kiezen, om te groeien. Auteur Nassim Nicolas Taleb schreef een boek met als titel Incerto – de zwarte zwaan waarin het gaat over dingen die voor ons onwaarschijnlijk lijken, maar toch waar kunnen zijn. Men geloofde vroeger immers dat zwarte zwanen niet bestonden, totdat men ze zag. Soms lijken dingen totaal onmogelijk, maar kan het toch of is het toch waar.

Wel laat mij dan voor 2020, het jaar van de zwaan dan het volgende wensen: een jaar vol liefde, vrijheid om je eigen weg te kiezen, te groeien en het geloof in jouw eigen zwarte zwaan. Dat mogelijk wordt, wat onmogelijk lijkt. Dus hou je wensen goed in het oog, wie weet worden ze mogelijk in het jaar van de zwaan.