De doos van Pandora

Tijd om eens terug te duiken in de oude mythologie. Een Griekse legende die misschien wel toepasselijk is op deze tijd waarin we ons afsluiten voor het coronavirus. Hepahaestus, de god van het smeden en het vuur, maakte een vrouw: Pandora. Het was een metalen beeld. Het beeld was zo mooi dat Zeus aan godin Athena vroeg om er adem in te blazen zodat het beeld levend zou worden. Zo ontstond Pandora. Alle goden gaven haar een geschenk: schoonheid, kracht, nieuwsgierigheid, wijsheid, enzovoort. Zeus gaf Pandora cadeau aan Epimetheus zodat hij met haar kon trouwen. Als huwelijksgeschenk kreeg ze een mooie doos, versierd met goud en edelstenen. De doos was op slot, maar Zeus gaf de sleutel aan Pandora en zei haar om de doos nooit te openen. Of ze haar gelukkig leven zou beëindigd worden. Pandora was nieuwsgierig en na verloop van tijd opende ze toch de doos. In één klap kwamen alle tegenslagen die je kon hebben uit de doos gevlogen: ziektes, pijn, kwaad, rampen, kortom alles wat je liever mijdt. Pandora kon de doos sluiten vooraleer hoop wegvloog. Soms wordt de hoop voorgesteld als een vogel.

De mensheid heeft dus enkel nog hoop. Na elke teleurstelling of tegenslag hopen wij altijd op iets beters. Dat kruist dan vaak ons pad, maar na verloop van tijd krijgen we terug een teleurstelling, waarna we opnieuw hopen op betere tijden. Hoop is wat ons recht houdt in moeilijke tijden. Je kan deze mythe ook anders interpreteren: eerst moet je al het negatieve dat je overkomen is loslaten vooraleer je terug hoop kan koesteren je leven een andere richting te geven.

Pandora geschilderd door John William Waterhouse (1896)

Overigens spreken wij onterecht over de doos van pandora: in het Grieks is dit pythos, wat kruik betekent. Erasmus vertaalde het Griekse woord pythos als doos, terwijl het kruik moest zijn (pyxis). Of hoe een foute vertaling een spreekwoord kan opleveren: de doos van pandora openen of een bron van ellende veroorzaken.

Merkwaardig hoe deze Griekse mythe enige gelijkenis vertoont met de christelijke zondeval doordat Eva in een appel beet. Of met de Middeleeuwse verhalen rond de zwanenridders waarbij een vrouw altijd naar de herkomst van de zwaanridder-haar echtgenoot- vroeg, alhoewel dit verboden was, waardoor de zwaanridder moest vertrekken. Het zijn altijd de vrouwen die hun nieuwsgierigheid niet kunnen bedwingen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *