De geheimen van kerst: kater

Na Nieuwjaar zou je wel eens een kater kunnen hebben. Zo’n zin daarmee trap je een open deur in. Dat weet ik. Maar waarom noemen we dit ‘een kater hebben’? Dat zijn van die vragen die ik me dagelijks stel. Zeker als ik mijn kater zie. Voor alle duidelijkheid: mijn kat, niet mezelf. Het woord zou afkomstig zijn van het Duitse ‘Katarhh’, wat slijmvliesontsteking of verkoudheid betekent. Ofwel komt het van een oude biersoort die Kater werd genoemd, wie er van dronk zou zich de dag nadien slecht gevoeld hebben. Besoffen wie ein Kater of as sick as a cat, ja, uitdrukkingen die verband houden met het hebben van een kater komen niet alleen bij ons voor. (bron: www.historiek.net)

Maar toch vond ik deze uitleg onvoldoende. Ja, ik stel me veel vragen. Ook als ik het gevoel heb dat iets niet volledig is of niets alles zegt. Een mooie eigenschap natuurlijk als je veel wilt schrijven. Je kan dan hele pagina’s vol schrijven. Maar toch ook lastig soms. Waar was ik? Kater. Mij doet dat woord denken aan catharsis, een zuivering of reiniging die een therapeutisch effect heeft. Zo is het soms wel eens met dronkenschap, het heeft een zuiverend effect want je voelt een roes, de dag nadien voel je je anders. Soms ellendig dat wel, maar toch anders. Kan het zijn dat dit effect als een reiniging werd beschouwd?

Of is het een verwijzing naar de feesten in Boebastis (Egypte), waar de Egyptische godin Bastet, die werd afgebeeld met een kattenhoofd, werd vereerd. Bastet was de godin van de vreugde van het leven, muziek en dans. Die feesten gingen gepaard met het rijkelijk vloeien van de wijn. Volgens Herodotus kwamen er tot 700.000 mensen op af. Hij beschreef dat vrouwen schunnige taal gebruikten en zelfs hun rok opheffen. Ja, dat klinkt wel als iets dat iemand zou doen als ze boven hun theewater zijn. De kat had een goddelijke status, ze was symbool van de maan en van de godin Isis. Ze hielpen de mens tegen de duistere vijanden van het licht. Volgens mij zijn ze dat nog altijd niet vergeten. Ik vermoed dat de kennis over hun goddelijke status van generatie op generatie tussen katten wordt overgedragen:-). Vandaar dat wij mensen altijd ten hunne dienste moeten staan. Maar je kan het ook anders bekijken: ze beschermen de farao, de koning. Dus kat in huis, kan je je een koning voelen. Jammer voor wie geen kat heeft, je bent niet van koninklijke bloede. Het woord kat komt overigens van het Latijnse cattus en jawel hoor, uit Noord-Afrika en gaat terug op, bijvoorbeeld, het Nubische kadis of het Berbers kaddiska. Misschien verwijst het woord kater dan gewoonweg naar de feesten van Bastet met hun overvloed aan wijn?

Bronzen beeld van kat uit Egypte – bron: www.ancient.eu

Meer zelfs, volgens Fulcanelli, de laatste alchemist van de twintigste eeuw is de kat zeer speciaal: wie inziet waarom de Egyptenaren de kat vergoddelijkt hebben, heeft daarmee meteen ook de Steen der Wijzen – de Pierre Philosophale – gevonden. Toch maar je kat dat lekkers geven, zelfs al heb je een kater?
(bron: VERHUYCK, P., De neven en nichten van Tibeert, Tiecelijn, 2004,58.)

Vervolg: de geheimen van kerst : stille nacht.

De geheimen van kerst: 1 januari

1 januari. Nieuwjaar. Tenminste zo is het niet altijd geweest. In andere tijden was 1 april nieuwjaar, maar sinds de invoering van de gregoriaanse kalender in 1582 is 1 januari nieuwjaar. Je kan het nog zien aan de namen van onze maanden (bijv. september, oktober, november en december of 7, 8, 9 en 10). Januari van Janus, de Romeins god met twee gezichten. Die kijkt naar het voorbijgaande jaar en naar het toekomstige jaar. De god van begin en het einde, de doorgang. Die deuren sluit en er andere weer opent. Zonder zijn tussenkomst blijven de poorten van de hemel gesloten.

bron: historiek.net

Wat mij vanmorgen opviel, ik had er nog nooit op gelet, was dat ook Maria vereerd wordt op 1 januari. Maria kreeg maar haar goddelijke status in 470, dus waarom geen H. Petrus, toch de eerste paus? Merkwaardig, maar ja, ik stel me dan ook veel vragen. Wellicht is het zelfs logisch want Maria staat voor vruchtbaarheid. Vandaar dat volgens oud volksgeloof je best een kaarsje brandt bij een Mariabeeld en vraagt naar een vruchtbaar jaar. Uiteindelijk verpersoonlijkt Maria alle oude oergodinnen die over heel de wereld vereerd werden: Isis, Ishtar, Cybele, Venus, enz…. Dus moeder aarde. Zonder haar zouden we niet eens in leven zijn. De aarde kan wel een steuntje gebruiken. Dus heb ik dat gedaan. Zeker dit jaar want 2020 is een jaar dat bestaat uit twee keer het cijfer twee. Het cijfer twee, een gestileerde zwaan en de zwaan verwijst naar Maria. Als je een boek wilt uitgeven met als titel ‘Het mysterie van de zwaan’, kan een beetje licht, een kaarsje op een speciale plaats (natuurlijk Lissewege, waarover later nog meer in een volgende blogpost), helpen om te zorgen voor een vruchtbaar jaar.

Ook OLV van Wijnendale (bij Torhout) wordt die dag vereerd. Daar kan je nog een Mariakapel bezoeken en ligt er ook een bron (ha, daar zijn de Kelten en hun religie opnieuw, nl. de verering van godinnen bij een bron). Het zou de plaats geweest zijn waar Maria van Bourgondië gestorven zou zijn, die op haar beurt begraven ligt in de OLV-kerk van Brugge. En die kerk staat in één lijn met de OLV Bezoeking kerk van Lissewege. Hmm, misschien moet ik Wijnendale eens bezoeken.

In dezelfde zestiende eeuw waarbij 1 januari plots Nieuwjaar werd, dook ook de nieuwjaarsbrief op. Een traditie waarbij een kind zijn wensen voor het nieuwe jaar opsomt aan een familielid, waarna het beloond wordt. Je zou deze traditie ook symbolisch kunnen bekijken: het zijn de wensen die een kind het universum, de kosmos instuurt, luidop zegt, wat het zou willen in het jaar dat komt. Want vergeet niet: wat je denkt of zegt, daarop kan een reactie volgen vanuit het universum. Gedachten worden werkelijkheid (denk maar aan boeken zoals celestijnse belofte“>De celestijnse belofte,…) . Nieuwjaarsbrieven zijn vooral een Vlaams gebruik. Misschien waren de Vlamingen in de zestiende eeuw ingewijden in een groter geheim hoe alles in de wereld in elkaar zat?
(ik ben schrijver dus vergeef me mijn wishful thinking).

“Er zijn twee manieren om het leven te zien: de eerste is door niet te geloven dat wonderen bestaan, de andere is geloven dat alles een wonder is.”

Albert Einstein

Vervolg: de geheimen van kerst: de kater.